همتی: کاهش شتاب تورم و کفایت ذخایر ارزی

خلاصه مطلب

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، از کاهش شتاب تورم در سه ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ و افت رشد دوازده‌ماهه نقدینگی از ۵۶.۴ به ۵۱.۶ درصد خبر داد. او ذخایر ارزی را برای تأمین واردات تا پایان دوره ریاست‌جمهوری ترامپ و حتی پس از آن کافی دانست، بدون اعلام رقم دقیق. همتی آمادگی فروش محدود بخشی از ذخایر طلا را اعلام کرد و به برنامه‌های دولت برای جبران کاهش درآمدهای نفتی از جمله فروش دارایی‌ها و عرضه در بورس اشاره کرد. صندوق بین‌المللی پول انقباض ۷.۶ درصدی اقتصاد و تورم نزدیک به ۹۰ درصد را پیش‌بینی کرده است.

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران، از کاهش شتاب تورم در سه ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ خبر داد. او همچنین تأکید کرد که ذخایر ارزی کشور برای تأمین واردات تا پایان دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ کافی خواهد بود، حتی پس از آن. این اظهارات در حاشیه نشست‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی و در گفت‌وگو با شبکه بلومبرگ مطرح شد.

کاهش شتاب تورم و افت رشد نقدینگی به ۵۱.۶ درصد

همتی افزایش شدید تورم در بهار را ناشی از دو عامل اصلی می‌داند: شوک عرضه به دلیل آسیب به زیرساخت‌ها و افزایش انتظارات تورمی در بخش تقاضا. به گفته او، با استفاده از ابزارهای پولی، شتاب تورم در سه ماه اخیر کاهش یافته است.

آمارها نشان می‌دهد رشد دوازده‌ماهه نقدینگی از ۵۶.۴ درصد در خرداد ۱۴۰۵ به ۵۱.۶ درصد در شهریور رسیده که کاهشی ۴.۸ واحد درصدی را نشان می‌دهد. رشد نقدینگی در ماه شهریور نیز تنها ۱.۳ درصد ثبت شده که کمترین مقدار در این دوره است. گزارش‌های پیشین نیز جزئیات سیاست‌های بانک مرکزی درباره نقدینگی را بررسی کرده‌اند؛ از جمله کاهش رشد نقدینگی به ۵۱.۵ درصد.

ذخایر ارزی کافی تا پایان دوره ترامپ بدون اعلام رقم دقیق

همتی از افشای رقم دقیق ذخایر ارزی خودداری کرد. او با اشاره به توانایی بانک مرکزی برای تأمین نیازهای ارزی کشور گفت این ذخایر برای واردات تا پایان دوره ریاست‌جمهوری ترامپ و حتی فراتر از آن کفایت می‌کند. در پاسخ به پرسشی درباره میزان این ذخایر، با طنز گفت: «می‌خواهید این رقم را به ترامپ و فدرال رزرو گزارش دهید؟»

در همین گزارش آمده که نرخ ارز از حدود ۱.۷۵ میلیون ریال در پایان فوریه ۲۰۲۶ به حدود ۲.۶۵ میلیون ریال رسیده است. این تغییر به معنای کاهشی حدود یک‌سومی در ارزش ریال است. از اکتبر ۲۰۲۳ نیز کاهش ۸۰ درصدی گزارش شده.

این اظهارات در ادامه گزارش‌های مربوط به برنامه ارزی بانک مرکزی برای تأمین واردات مطرح شده است؛ پیش‌تر نیز بانک مرکزی ۲۰ میلیارد دلار برای واردات نیمه دوم سال در نظر گرفت.

آمادگی بانک مرکزی برای فروش محدود بخشی از ذخایر طلا

همتی در گفت‌وگو با «الشرق بلومبرگ» اعلام کرد در صورت نیاز، آماده فروش بخشی از ذخایر طلاست. او اما تأکید کرد که این ذخایر «ضخمه» است و تاکنون فقط فروش محدودی از طریق ابزارهای مالی انجام شده است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که صندوق بین‌المللی پول، انقباض ۷.۶ درصدی تولید ناخالص داخلی ایران در سال جاری و تورم سالانه نزدیک به ۹۰ درصد را پیش‌بینی کرده است.

برنامه‌های دولت برای جبران کاهش درآمدهای نفتی با فروش دارایی و عرضه در بورس

رئیس کل بانک مرکزی به اقدامات دولت برای جبران کاهش درآمدهای نفتی نیز اشاره کرد. فروش دارایی‌های دولتی، عرضه شرکت‌ها در بورس و اصلاح نظام دعم انرژی از جمله راهکارهایی بود که همتی از آنها نام برد. این برنامه‌ها در کنار سیاست‌های پولی و ارزی، با هدف تأمین منابع و مدیریت فشارهای ناشی از کاهش درآمدهای نفتی دنبال می‌شوند.

پیامدهای احتمالی اظهارات همتی برای بازار ارز، طلا و سرمایه

اعلام کفایت ذخایر ارزی می‌تواند انتظارات فعالان بازار ارز را تحت تأثیر قرار دهد. اشاره به آمادگی برای فروش بخشی از ذخایر طلا نیز سیگنالی مستقیم برای بازار طلا و سکه محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، طرح فروش دارایی‌های دولتی و عرضه شرکت‌ها در بورس، بازار سرمایه را متأثر خواهد کرد. در بازار رمزارزها، تورم و کاهش ارزش ریال از عوامل جلب توجه سرمایه‌گذاران به دارایی‌های جایگزین است؛ هرچند تأکید بانک مرکزی بر کفایت ذخایر ارزی ممکن است این انتظارات را تعدیل کند.

جمع‌بندی

اظهارات عبدالناصر همتی بر سه محور اصلی متمرکز بود: کاهش شتاب تورم و رشد نقدینگی، کفایت ذخایر ارزی برای تأمین واردات تا پایان دوره ترامپ و امکان استفاده محدود از ذخایر طلا. با این حال، رقم دقیق این ذخایر افشا نشده و گزارش صندوق بین‌المللی پول همچنان از انقباض ۷.۶ درصدی اقتصاد و تورم سالانه نزدیک به ۹۰ درصد حکایت دارد.

منبع

اقتصادنیوز