خلاصه مطلب
گزارشهایی از دیدار محرمانه استیو ویتکاف فرستاده ویژه کاخ سفید و شیخ طحنون بن زاید مشاور امنیت ملی امارات در جزیره ساردینیا منتشر شده است. این رایزنی همزمان با پیشبرد طرح «عملیات طرد اقتصادی» آمریکا برای فشار بر تجارت کشورها با ایران رخ داده و خبرهایی از تصمیم امارات برای توقف کلیه مبادلات تجاری و مالی با ایران به گوش میرسد، هرچند هیچیک از طرفین آن را رسماً تأیید نکردهاند. حجم تجارت دوجانبه حدود ۲۸ میلیارد دلار اعلام شده و بازارهایی مانند دلار، طلا، ریال، رمزارزها و بورس تهران ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند.
بر پایه گزارش تارنمای اکسیوس که به دو منبع آگاه استناد کرده، استیو ویتکاف و طحنون بن زاید آخر هفته گذشته در سواحل ساردینیا گرد هم آمدند تا درباره «اقدامات بعدی در قبال بحران ایران» رایزنی کنند.
رایزنی در ساحل ساردینیا: ویتکاف و طحنون بن زاید
کاخ سفید درخواست اکسیوس برای اظهارنظر درباره این نشست را بیپاسخ گذاشت. دولت امارات نیز تا این لحظه به صورت رسمی وقوع چنین دیداری را تأیید نکرده است.
این دیدار تنها چند روز بعد از آن انجام شد که ایالات متحده از طرح «عملیات طرد اقتصادی» خود رونمایی کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از این طرح یاد کرد و هشدار داد که کشورها و نهادهایی که به تجارت با ایران ادامه دهند، با تهدید تحریمهای سنگین مالی مواجه خواهند شد.
توقف روابط تجاری ایران و امارات؛ عاملی فراتر از تحریمهای آمریکا
دو منبع مطلع ادعا میکنند که امارات، چند روز پیش از اعلام تحریمهای جدید واشنگتن، تصمیم گرفته است تا همه تجارت، مبادلات بازرگانی و تراکنشهای مالی خود با ایران را متوقف کند. به گفته این منابع، تحریمهای ثانویه آمریکا «تنها یکی از عوامل» این تصمیمگیری بوده و دلیل محوری محسوب نمیشود.
گزارشهای تکمیلی، از جمله گزارشی که رادیو فردا بازنشر کرده، به نقش «حملات» اخیر در برانگیختن خشم مقامات اماراتی اشاره کرده است. با این وجود، جزئیات دقیق این عامل در گزارش اصلی به روشنی فاش نشده است.
آمارها نشان میدهد حجم تجارت دو جانبه ایران و امارات در سال جاری میلادی به حدود ۲۸ میلیارد دلار رسیده است. منابع اطلاعاتی درباره فهرست کالاهای مشمول توقف، زمان دقیق اجرا و سازوکار عملی این تصمیم ابوظبی توضیحی ارائه ندادهاند. در گزارشی مرتبط، جزئیات توقف تجارت امارات با ایران و اثر آن بر دلار و درهم بررسی شده است.
فشار مالی واشنگتن بر بانکهای اماراتی
همزمان با گفتوگوی محرمانه ویتکاف و طحنون بن زاید، وزارت خزانهداری آمریکا اقداماتی را برای قطع دسترسی شعبههای اماراتی «بانک مصر» (Banque Misr) به سیستم مالی این کشور آغاز کرده است.
بانک مرکزی امارات نیز اعلام نموده که تراکنشهای همین شعب با ایران را تحت «بررسی فوری» قرار خواهد داد. این حرکت، بخشی از فشارهای تازه واشنگتن برای مسدود کردن کانالهای مالی مرتبط با ایران به شمار میرود. هشدارهای تازه بسنت درباره تحریم بانکها و داراییهای دیجیتال ایران نیز در همین چارچوب قابل بررسی است.
دستورالعمل روبیو به سفارتخانههای آمریکا در سراسر جهان
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اوایل این هفته به سفارتها و نمایندگیهای این کشور در نقاط مختلف جهان دستور داده است تا یادداشت دیپلماتیک مرتبط با «عملیات طرد اقتصادی» را در بالاترین سطح به دولتهای میزبان تسلیم کنند.
در این یادداشت، از کشورها خواسته شده تا مبادلات خود با ایران را «بلافاصله و به صورتی سیستماتیک» قطع کنند. پیامی ویژه نیز برای نمایندگیهای آمریکا در ابوظبی، مسقط، هنگکنگ، دوحه، لندن، برلین و چند پایتخت در آسیای مرکزی ارسال شده است.
واشنگتن از دولتهای میزبان درخواست کرده است تا شعب بانک ملی ایران و بانک صادرات ایران را تعطیل کنند؛ دو نهادی که از نگاه آمریکا با سپاه پاسداران در ارتباط هستند. دولت ترامپ همچنین مشغول تشکیل یک کارگروه بینسازمانی برای هماهنگی بهتر اجرای این سیاست است.
بازارهای متأثر: از ارز و طلا تا بورس تهران
در دادههای منتشرشده، داراییها و بازارهایی مانند دلار، طلا، ریال، رمزارزها و بورس تهران به عنوان بخشهایی معرفی شدهاند که احتمالاً از این تصمیمگیریها تأثیر خواهند پذیرفت. توقف تجارت و محدودیت تراکنشهای مالی امارات میتواند دسترسی به کانالهای حواله، جریان تجارت خارجی و فعالیت شرکتها و صرافیهای ایرانی مرتبط با دبی را تحت الشعاع قرار دهد.
شرکتهای بورسی وابسته به واردات از امارات یا صادرکنندگانی که از این کشور به عنوان پایگاه بازصادرات استفاده میکنند، نیز در زمره بازیگرانی هستند که ممکن است با چالش مواجه شوند. با این همه، گزارش حاضر رقم یا برآورد مشخصی درباره تأثیر قطعی این تحولات بر قیمت داراییها یا شاخصهای بازار ارائه نمیدهد. گزارش فشار تحریمی جدید بر ایران و تأثیر احتمالی آن بر نرخ ارز و طلا نیز به پیامدهای بازارمحور تحریمها پرداخته است.
جمعبندی
شواهد حاکی از برگزاری رایزنیهای محرمانه میان نمایندگان آمریکا و امارات درباره بحران ایران و تصمیم اخیر ابوظبی برای توقف کلیه مبادلات تجاری و مالی با این کشور است. در همان حال، واشنگتن از مجاری مختلفی مانند وزارت خزانهداری و شبکه سفارتخانههای خود، برای تحدید تجارت سایر کشورها با ایران فشار اعمال میکند. با توجه به ناشناس ماندن منابع و عدم تأیید رسمی از سوی دو طرف، جزئیات و پیامدهای نهایی این تحولات هنوز در هالهای از ابهام قرار دارد.
نظرات کاربران