خلاصه مطلب
رابرت کاپلان، معاون گلدمن ساکس و رئیس پیشین فدرال رزرو دالاس، افزایش ۲۵ واحدی نرخ بهره در سپتامبر ۲۰۲۶ را قابل دفاع میداند اما معتقد است بازار احتمال افزایشهای بیشتر را بیش از حد قیمتگذاری کرده است. او نرخ بهره نهایی را در محدوده ۴ تا ۴.۲۵ درصد برآورد میکند و میگوید دادههای تورمی اکتبر و دسامبر مسیر نشستهای فدرال رزرو را روشن میکند.
رابرت کاپلان، معاون گلدمن ساکس و رئیس پیشین فدرال رزرو دالاس، افزایش نرخ بهره در سپتامبر ۲۰۲۶ را تصمیمی درست میداند. اما او معتقد است بازار دارد مسیر دیگری را پیش میگیرد: قیمتها حاکی از انتظار افزایشهای بیشترند، در حالی که شواهد اقتصادی فعلی چنین چشماندازی را تأیید نمیکنند.
افزایش سپتامبر از نگاه کاپلان منطقی بود
در گفتوگویی با گلدمن ساکس، کاپلان اعلام کرد تصمیم فدرال رزرو برای افزایش ۲۵ واحدی نرخ بهره در سپتامبر ۲۰۲۶ قابل دفاع بوده است. این افزایش، نرخ بهره را به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند.
به گفته او، فدرال رزرو با تثبیت نرخ بهره در ژوئیه ۲۰۲۶، فرصت مناسبی یافت تا تأثیر شوک نفتی بر تورم را بررسی کند. اما وقتی قیمت نفت کاهش نیافت و تورم ماهانه همچنان در سطحی معادل حدود ۳ درصد در سال باقی ماند، افزایش سپتامبر گزینه منطقی به نظر میرسید.
برآورد نرخ خنثی اسمی: ۴ تا ۴.۲۵ درصد
کاپلان نرخ بهره خنثی اسمی را بین ۴ تا ۴.۲۵ درصد ارزیابی میکند. بر این اساس، تنها یک افزایش دیگر میتواند نرخ بهره فدرال رزرو را به این محدوده برساند.
او حتی احتمال میدهد برای رسیدن به یک سیاست پولی «اندکی محدودکننده»، یک افزایش اضافی دیگر هم لازم باشد. با این حال، کاپلان اصرار دارد که افزایشهای پیاپی نرخ بهره با شرایط کنونی اقتصاد آمریکا همخوانی ندارد.
این مقام پیشین فدرال رزرو همچنین بر این باور است که سومین کاهش نرخ بهره در پاییز ۲۰۲۵ ضروری نبود و اگر او در جایگاه تصمیمگیری بود، چنین اقدامی را انجام نمیداد. درباره واکنش بازارها به افزایش نرخ بهره، افزایش نرخ بهره فدرال رزرو؛ واکنش بازارها و اثر بر ایران نیز بررسی شده است.
دادههای تورمی اکتبر و دسامبر راه را نشان میدهند
از دید کاپلان، شاخص هزینه مصرف شخصی (PCE) در پایان سپتامبر و شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) در اواسط اکتبر، از عوامل کلیدی برای تصمیمگیری فدرال رزرو در نشستهای اکتبر و دسامبر ۲۰۲۶ خواهند بود.
هدف فدرال رزرو تورم ماهانه ۰.۲ درصد است، اما تورم فعلی ماهانه نزدیک به سطحی معادل ۳ درصد در سال است. کاپلان میگوید نتیجه این دادههای تورمی، همراه با تماسهای فدرال رزرو با شرکتها، میتواند جهت تصمیمهای آتی این نهاد را تغییر دهد.
تغییر سهم سود شرکتها؛ معادلهای پیچیدهتر
کاپلان به تغییر ساختاری در سهم سود شرکتها از تولید ناخالص داخلی اشاره میکند؛ تغییری که به نفع بنگاههاست و گسترش هوش مصنوعی در شکلگیری آن نقش داشته است.
این تحول، ارزیابی شرایط اقتصادی و واکنش فدرال رزرو به تورم و سودآوری شرکتها را دشوارتر کرده. با وجود این پیچیدگی، کاپلان تأکید دارد که افزایشهای متعدد نرخ بهره در شرایط کنونی توجیه کافی ندارد.
پیامدهای احتمالی برای دلار، طلا و رمزارزها
شکاف میان انتظارات بازار و برآورد کاپلان میتواند به تعدیل پیشبینیها درباره مسیر نرخ بهره آمریکا بینجامد. نرخ بهره بالاتر معمولاً تقویت دلار و فشار بر قیمت طلای جهانی را در پی دارد.
در بازار رمزارزها نیز افزایش نرخ بهره و رشد بازده اوراق میتواند جذابیت داراییهای پرریسکی مانند بیتکوین را کم کند. برای سرمایهگذاران ایرانی، نوسان ارزش دلار در بازارهای جهانی میتواند بهصورت غیرمستقیم بر نرخ ارز داخلی اثر بگذارد. البته اثرگذاری مستقیم بر بازار ایران به عواملی مانند تورم، سیاست ارزی بانک مرکزی و تحریمها نیز وابسته است.
جمعبندی
رابرت کاپلان افزایش سپتامبر ۲۰۲۶ را اقدامی بجا میداند، اما باور دارد بازار دارد احتمال افزایشهای بیشتر را بیش از حد در قیمتها لحاظ میکند. از نگاه او، نرخ بهره ۴ تا ۴.۲۵ درصد میتواند محدوده نهایی باشد و دادههای تورمی پیشرو، همراه با تحولات قیمت نفت، مسیر تصمیمهای فدرال رزرو در نشستهای اکتبر و دسامبر ۲۰۲۶ را روشن خواهد کرد.
نظرات کاربران