- خلاصه مطلب
- افت استخراج سنگآهن در سنگان بخش بزرگی از کاهش ملی را رقم زد
- قیمتگذاری دستوری کنسانتره و گندله درآمد واحدها را کم کرد
- گازوئیل معادن کوچک تا ۵۰ برابر و بزرگ تا ۱۴۰ برابر گران شد
- کمبود مواد ناریه نسبت باطلهبرداری را از ۱۰ به ۵ یا ۸ رساند
- واردات ماشینآلات معدنی تقریباً متوقف شده است
- جمعبندی
- منبع
خلاصه مطلب
استخراج سنگآهن ایران در سال ۱۴۰۴ حدود ۹ درصد کاهش یافت و به ۱۱۵ میلیون تن رسید. بیش از ۹۰ درصد این افت مربوط به حوزه سنگان در خراسان رضوی با کاهش ۳۴ درصدی است. دلایل اصلی شامل پایین آمدن توجیه اقتصادی، کمبود گازوئیل، مواد ناریه و ماشینآلات، قیمتگذاری دستوری کنسانتره و گندله در بورس کالا و افزایش هزینههاست. این روند میتواند زنجیره فولاد و شرکتهای بورسی را تحت تأثیر قرار دهد.
آمار وزارت صمت نشان میدهد استخراج سنگآهن کشور از ۱۲۷ میلیون تن در سال قبل، به ۱۱۵ میلیون تن در ۱۴۰۴ رسیده. استان کرمان با تولید ۳۹ میلیون تن همچنان پیشتاز است.
افت استخراج سنگآهن در سنگان بخش بزرگی از کاهش ملی را رقم زد
اما در سوی دیگر، حوزه سنگان در خراسان رضوی ۳۴ درصد افت داشته و نزدیک به تمام کاهش استخراج ملی از این ناحیه آب خورده. این اتفاق در شرایطی رخ داده که برای رسیدن به هدف تولید ۵۵ میلیون تن فولاد خام، بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ میلیون تن سنگآهن نیاز است.
قیمتگذاری دستوری کنسانتره و گندله درآمد واحدها را کم کرد
عسکریزاده معتقد است قیمتگذاری دستوری کنسانتره و گندله در بورس کالا، درآمد واحدهای فرآوری را کم کرده. همزمان، هزینه سوخت، مواد ناریه و فشار تورم هم بالا رفته.
در نتیجه، واحدهای کمبازده یا مجبور به کاهش استخراج شدهاند یا از چرخه خارج میشوند. به گفته دبیر انجمن، مالیات و حقوق دولتی حدود یکچهارم درآمد واحدهای معدنی را میبلعد.
گازوئیل معادن کوچک تا ۵۰ برابر و بزرگ تا ۱۴۰ برابر گران شد
گازوئیل به یکی از اصلیترین دردسرهای عملیاتی معادن تبدیل شده. نرخ آن برای معادن کوچکمقیاس تقریباً ۵۰ برابر و برای معادن بزرگمقیاس تا ۱۴۰ برابر افزایش یافته.
سهمیههای دولتی نیز جوابگوی نیاز معادن نیست و معدنکاران ناچارند کسری را با قیمت آزاد بخرند. نکته جالب اینجاست که سهم بخش معدن از کل مصرف گازوئیل کشور فقط ۲ درصد اعلام شده.
کمبود مواد ناریه نسبت باطلهبرداری را از ۱۰ به ۵ یا ۸ رساند
کمبود مواد ناریه معادن و بروکراسی دستوپاگیر تخصیص آن، کار باطلهبرداری در معادن را به مشکل انداخته. نسبت استاندارد باطلهبرداری به استخراج معمولاً ۱۰ به یک است، اما حالا در برخی معادن به ۵ یا ۸ به یک رسیده.
این یعنی سینهکارهای معدنی ممکن است به خطر بیفتد و ظرفیت استخراج در سالهای آینده کمتر شود. عسکریزاده هشدار میدهد که افت استخراج در سالهای ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ احتمالاً شدیدتر هم خواهد شد.
واردات ماشینآلات معدنی تقریباً متوقف شده است
واردات ماشینآلات معدنی جدید تقریباً متوقف شده و تأمین قطعات نیز با مانع روبهروست. از نگاه انجمن سنگآهن، برای حفظ تولید فعلی، باید تأمین مواد ناریه تسهیل شود، موانع واردات ماشینآلات معدنی برطرف گردد و سیاستهای بخش معدن بازنگری جدی ببیند.
اگر کاهش استخراج ادامه یابد، زنجیره تأمین کنسانتره، گندله و فولاد هم تحت تأثیر قرار میگیرد. این اتفاق برای شرکتهای معدنی و فولادی بورسی نیز اهمیت دارد، چون افزایش هزینهها و افت تولید میتواند عملکردشان را تحت الشعاع قرار دهد.
جمعبندی
کاهش استخراج سنگآهن ایران در سال گذشته عمدتاً متأثر از حوزه سنگان بود. قیمتگذاری دستوری، جهش قیمت گازوئیل، کمبود مواد ناریه و محدودیت دسترسی به ماشینآلات، دور هم جمع شدهاند تا این رقم را پایین بیاورند؛ مجموعهای از عوامل که اگر برطرف نشوند، افت استخراج در سالهای آینده را حتمی و شاید شدیدتر هم خواهند کرد.
نظرات کاربران