خلاصه مطلب
ایران با کمبود شدید مواد ناریه مواجه است و تأمین به کمتر از ۴۰ درصد نیاز رسیده. قیمت هر کیلوگرم آنفو از ۲۴۰ هزار ریال در فروردین ۱۴۰۴ به یک میلیون و ۹۰۰ هزار ریال در خرداد ۱۴۰۵ رسیده (رشد نزدیک ۷۰۰ درصد). توزیع قطرهچکانی ادامه دارد، هزینه استخراج بالا رفته و معادن سنگآهن (۴۷ درصد مصرف) و صنایع فولاد در بورس تهران مانند فولاد مبارکه، چادرملو، گلگهر و ملی صنایع مس تحت تأثیر قرار گرفتهاند. یکچهارم محمولههای خصوصی در گمرک مانده و ترخیص سریع برای جلوگیری از قفل شدن فعالیتها ضروری است.
ایران با کمبود شدید مواد ناریه دست به گریبان است، تا جایی که تأمین این مواد حیاتی به کمتر از چهل درصد نیاز کشور رسیده است. همزمان، قیمت هر کیلوگرم «آنفو» – ماده منفجره اصلی معادن – از ۲۴۰ هزار ریال در فروردین ۱۴۰۴ به یک میلیون و نهصد هزار ریال در خرداد ۱۴۰۵ جهش کرده؛ رشدی نزدیک به ۷۰۰ درصد.
توزیع قطرهچکانی مواد ناریه هزینه استخراج را بالا برده است
گزارشها از خانه معدن ایران حاکی است که توزیع مواد ناریه در معادن همچنان قطرهچکانی است و سهمیهبندی ادامه دارد. همین افزایش سرسامآور قیمت، هزینه استخراج را بالا برده و ادامه فعالیت معادن را با دشواریهای جدی روبرو کرده است.
تأمین مواد ناریه به زیر ۴۰ درصد نیاز معادن رسیده
بهرام شکوری، رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی، میگوید تأمین مواد ناریه به زیر چهل درصد نیاز کشور رسیده است. به گفته او، برخی معادن برای جلوگیری از توقف کامل، باطلهبرداری را کاهش دادهاند و به استخراج فشرده روی آوردهاند. شکوری هشدار میدهد که جابهجایی مواد بین معادن فقط راهکاری موقت است و اگر کمبود ادامه یابد، فعالیت معادن ممکن است کاملاً قفل شود.
سنگآهن ۴۷ درصد مواد ناریه کشور را مصرف میکند
سنگآهن بزرگترین مصرفکننده مواد ناریه است و حدود ۴۷ درصد از کل این مواد کشور را به خود اختصاص میدهد. در معادن نیکل، آنتیموان و تیتانیوم نیز سهم مواد ناریه از ارزش اقلام مصرفی به رقم چشمگیر ۷۲ درصد میرسد. این سهم در معادن دولومیت ۴۷ درصد و در معادن سنگآهن ۱۰ درصد اعلام شده است.
کاهش استخراج میتواند خوراک واحدهای فرآوری را کم کند. صنایع پاییندستی مانند فولاد، سیمان، شیشه و آلیاژیها از این تأثیر در امان نیستند. نیاز روزانه معادن نیز حدود هفتصد تن برآورد شده است.
یکچهارم مواد وارداتی بخش خصوصی هنوز در گمرک مانده
وزیر صمت اعتراف کرده که یکچهارم مواد وارداتی بخش خصوصی هنوز ترخیص نشده است. در مقابل، عادل نجفزاده، رئیس کمیسیون معدن مجلس، معتقد است تخصیص ارز کمی از فشار کاسته است. با این همه، فعالان معدنی اصرار دارند که بدون ترخیص سریع محمولهها و تأمین مستمر، نه تخصیص ارز و نه جابهجایی موجودی، کمبود کنونی را بهصورت پایدار حل نخواهد کرد.
زنگ خطر کمبود مواد ناریه برای فولاد مبارکه، چادرملو و گلگهر در بورس
تداوم کمبود، تولید و هزینه شرکتهای معدنی و فولادی را تحتتأثیر قرار خواهد داد. اگر استخراج کم شود، خوراک کارخانههای فرآوری افت میکند و بهای تمامشده بالا میرود. این وضعیت برای شرکتهای معدنی و فولادی حاضر در بورس تهران، از جمله فولاد مبارکه، چادرملو، گلگهر و ملی صنایع مس – اهمیت ویژهای دارد. اختلال در استخراج میتواند به کاهش درآمد یا افزایش هزینههای تولید منجر شود. از طرفی، کاهش عرضه مواد معدنی میتواند زنجیره فولاد و صنایع وابسته را هم بلرزاند.
جمعبندی
بحران مواد ناریه در ایران دو روی دارد: کمبود عرضه و جهش قیمت. تأمین به زیر چهل درصد نیاز رسیده و اگر وضع همینطور بماند، استخراج معادن و خوراک صنایع فرآوری به خطر میافتد. ترخیص سریع محمولههای وارداتی و تأمین مستمر، حالا دیگر عامل تعیینکننده آینده این بازار است.
نظرات کاربران