خلاصه مطلب
مرکز آمار ایران شاخص قیمت مصرفکننده شهریور ۱۴۰۵ را ۷۲۹.۸ واحد اعلام کرد. تورم ماهانه به ۴.۲ درصد، تورم نقطهبهنقطه به ۸۹.۸ درصد و تورم سالانه به ۷۳.۶ درصد رسید. حملونقل و کالاهای متفرقه بیشترین سهم را در رشد ماهانه داشتند. تورم خوراکیها کاهش و تورم غیرخوراکیها افزایش یافت. این ارقام فشار بر ارزش ریال و انتظارات تورمی را تقویت میکند و نگاهها به سیاست پولی بانک مرکزی دوخته شده است.
مرکز آمار ایران رقم تورم شهریور ۱۴۰۵ را منتشر کرد. بر اساس این گزارش، شاخص قیمت مصرفکننده به ۷۲۹.۸ واحد رسید و نرخهای تورم در سه معیار مختلف افزایش را نشان میدهند: تورم ماهانه ۴.۲ درصد، تورم نقطهبهنقطه ۸۹.۸ درصد و تورم سالانه ۷۳.۶ درصد.
شتاب تورم ماهانه به ۴.۲ درصد در شهریور نسبت به مرداد
رقم تورم ماهانه در شهریور به ۴.۲ درصد رسید که در مقایسه با نرخ ۳.۴ درصدی مرداد، نشاندهنده شتابی محسوس در افزایش قیمتهاست. تورم نقطهبهنقطه نیز با رسیدن به ۸۹.۸ درصد، اندکی از رقم ۸۹.۰ درصدی ماه قبل بالاتر رفت. تورم سالانه یا میانگین دوازدهماهه اخیر هم ۷۳.۶ درصد ثبت شد که پس از تورم ۶۹.۹ درصدی مرداد، روند صعودی خود را تداوم بخشیده است.
آمارهای تازه در ادامه گزارشهای مربوط به فشار هزینه در اقتصاد منتشر شدهاند. جهش ۱۱۶.۸ درصدی شاخص بهای تولیدکننده در مرداد نیز تصویری از افزایش هزینههای تولید ارائه کرده بود.
سهم حملونقل و کالاهای متفرقه در تورم ماهانه شهریور
در میان گروههای اصلی هزینهها، دو بخش نقش پررنگی در افزایش تورم کلی ایفا کردند. گروه «حملونقل» با تورم ماهانه ۷.۹ درصد، سهمی معادل ۰.۶۶ واحد درصد به تورم کل اضافه کرد. پس از آن، گروه «کالاها و خدمات متفرقه» با رشد قیمتی ۸.۵ درصد در یک ماه، سهم ۰.۴ واحد درصدی داشت. همچنین، گروه «سبزیجات، شامل سبزیها و حبوبات» با تورم ماهانه ۵.۷ درصد، حدود ۰.۲۸ واحد درصد بر میزان تورم شهریور افزود.
کاهش تورم ماهانه خوراکیها در برابر جهش غیرخوراکیها
آمارها حاکی از یک روند متفاوت در دو بخش اصلی است. تورم ماهانه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در شهریور با کاهش به ۲.۳ درصد مواجه شد، حال آنکه این نرخ در مرداد ۳.۶ درصد بود. اما در سوی مقابل، تورم کالاهای غیرخوراکی و خدمات از ۳.۳ درصد در مرداد به ۵.۷ درصد در شهریور جهش یافت.
در بخش تورم نقطهای نیز همین شکاف دیده میشود. تورم نقطهبهنقطه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات با ۱۲۱.۸ درصد، نسبت به مرداد کاهش یافت. اما تورم نقطهای بخش غیرخوراکیها و خدمات به ۷۱.۹ درصد افزایش پیدا کرد، در حالی که این رقم در ماه قبل ۶۷.۶ درصد بود.
فشار تورم بر ارزش ریال، بازار ارز، طلا، سهام و مسکن
افزایش مستمر تورم، ارزش واقعی داراییهای ریالی را تحت فشار قرار داده است. این وضعیت میتواند انتظارات تورمی جامعه را تقویت کند و به دنبال آن، بر رفتار سرمایهگذاری در بازارهای موازی مانند ارز و طلا تأثیر بگذارد.
در بازار سهام، تأثیر تورم دوگانه و نامطمئن است. از یک سو، برای برخی شرکتهای تولیدی که داراییهای ثابت باارزشی دارند یا توانایی انتقال هزینه به مشتریان را دارند، ممکن است نقش حمایتی ایفا کند. از سوی دیگر، افزایش نرخ بهره، بالا رفتن هزینههای عملیاتی و افت قدرت خرید خانوارها میتواند سودآوری بسیاری از بنگاهها را تهدید کند. در بخش مسکن هم، تداوم تورم بالا به معنای افزایش مداوم قیمت مسکن و اجارهبهاست. درباره رمزارزها نیز باید گفت به دلیل محدودیتهای دسترسی و نوسانهای شدید ذاتی این بازار، تأثیر عوامل داخلی اغلب غیرمستقیم و پیچیده خواهد بود.
احتمال سیاست انقباضی بانک مرکزی پس از تورم بالای شهریور
پایداری نرخ تورم در سطح بالا، احتمال مداخله بانک مرکزی برای اعمال سیاستهای انقباضی، نظیر افزایش نرخ بهره یا کنترل ترازنامه بانکها، را افزایش میدهد. چنین تصمیماتی به نوبه خود میتوانند بر رونق بازار سرمایه و رشد اقتصادی کشور سایه بیندازند.
واکنش نهایی بازارها به این آمار تازه، بیش از هر چیز به انتظارات قبلی فعالان اقتصادی و جهتگیریهای آتی سیاستگذاران بستگی دارد. اگر ارقام اعلامشده در محدوده پیشبینیهای بازار قرار گرفته باشند، اثر کوتاهمدت آنها احتمالاً محدودتر خواهد بود.
جمعبندی
تورم شهریور ۱۴۰۵ در تمام ابعاد اندازهگیری شده، اعم از ماهانه، نقطهای و سالانه، افزایش را تجربه کرد. با رسیدن تورم سالانه به ۷۳.۶ درصد و رشد ماهانه به ۴.۲ درصد، فشار بر زندگی مردم و ارزش پول ملی آشکار است. حالا، نگاهها به تصمیمات آتی متولیان اقتصادی و واکنش بازارهای مالی در برابر این دادههای جدید دوخته شده است.
نظرات کاربران