خلاصه مطلب
طرح جمع‌آوری کارت‌های سوخت آزاد جایگاه‌ها از اول آبان ۱۴۰۵ در هشت استان آغاز میشود. مالکان خودرو باید فقط از کارت شخصی استفاده کنند. سهمیه خودروهای مشمول یارانه ماهانه ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی، ۵۰ لیتر ۳۰۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر ۱۰۰۰۰ تومانی است. خودروهای غیریارانهای ۱۱۰ لیتر بنزین آزاد دریافت میکنند. این طرح پیش‌تر در سه استان آزمایش شده و مشکلاتی مانند بازار اجاره کارت و صف‌های طولانی داشته است.
اجرای مرحله‌ای طرح جمع‌آوری کارت‌های سوخت آزاد جایگاه‌ها از آبان‌ماه سال آینده در هشت استان کشور آغاز میشود. این تصمیم همزمان با اعلام سهمیه‌بندی جدید بنزین برای خودروهای مشمول یارانه، با نرخ‌های ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۱۰۰۰۰ تومانی همراه است.
طبق این طرح، مالکان خودروها ملزم خواهند شد برای دریافت سوخت تنها از کارت شخصی خود استفاده کنند. جزئیات فنی و اجرایی پس از ابلاغ رسمی مشخص میشود، اما مقررات مربوط به کارت اضطراری برای موتورسیکلتهای بدون پلاک بدون تغییر باقی میماند.
جمع‌آوری کارت سوخت آزاد از اول آبان ۱۴۰۵ در هشت استان
شادمهر زهدی، مدیرعامل شرکت پخش فرآورده‌های نفتی خراسان شمالی، تأیید کرد که از اول آبان ۱۴۰۵، کارت‌های سوخت آزاد در جایگاه‌های هشت استان جمع‌آوری می‌شوند. استان‌های خراسان شمالی، خراسان رضوی، کردستان، اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و خراسان جنوبی در این فاز اولیه قرار دارند.
در چنین شرایطی، تنها راه سوخت‌گیری برای مالکان، استفاده از کارت سوخت شخصی خواهد بود. این سیاست پیش از این در سه استان کرمان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان به صورت آزمایشی اجرا شده بود. پیش‌تر نیز انتقال سهمیه بنزین به کارت بانکی به‌صورت آزمایشی در پنج استان مطرح شده بود.
سهمیه سه‌نرخی بنزین خودروهای یارانه‌ای: ۶۰ لیتر ۱۵۰۰ تومانی
بر اساس مصوبه جدید، هر خودروی مشمول یارانه ماهانه سه سهمیه متفاوت دریافت میکند: ۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با قیمت ۳۰۰۰ تومان و ۵۰ لیتر دیگر با نرخ آزاد ۱۰۰۰۰ تومان.
نکته جالب توجه، اضافه شدن ۵۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۰۰۰۰ تومان به سهمیه کارت شخصی در پنج استان خراسان رضوی، کردستان، اردبیل و آذربایجان شرقی و غربی است. این افزایش ظاهراً پاسخی به شرایط خاص این مناطق است. درباره پیامدهای سهمیه سوم نیز پیش‌تر گزارش شده بود که بنزین ۱۰ هزار تومانی به‌تنهایی ناترازی سوخت را حل نکرده است.
سهمیه ۱۱۰ لیتری بنزین آزاد برای خودروهای غیریارانهای
برای خودروهای غیرمشمول یارانه، سهمیه ماهانه ۱۱۰ لیتر بنزین با قیمت کامل ۱۰۰۰۰ تومان در نظر گرفته شده است. مالکان خودروهای دوگانهسوز نیز ماهانه ۲۵ لیتر بنزین با نرخ آزاد دریافت خواهند کرد.
این تغییرات سهمیهای در راستای سیاست کلی دولت برای مدیریت مصرف سوخت و ترویج استفاده از کارت‌های شخصی اعلام شده‌اند.
مشکلات اجرای آزمایشی: بازار اجاره کارت سوخت و صف‌های طولانی
تجربه اجرای طرح در سه استان اولیه، خالی از مشکل نبود. گزارش‌ها از شکل‌گیری بازار غیررسمی اجاره کارت سوخت و عدم شفافیت کافی حکایت داشت. علاوه بر این، صف‌های طولانی در جایگاه‌های سوخت و کمبود کارت‌های اضطراری باعث نارضایتی گسترده مردم شد.
با این حال، مقامات تأکید دارند که با جمع‌آوری کارت‌های آزاد، کارت اضطراری برای موتورسیکلتهای فاقد پلاک همچنان فعال خواهد ماند. آن‌ها همچنین از بررسی گزینه‌های جایگزینی مانند پرداخت با کارت بانکی یا روش توکنی خبر داده‌اند.
افزایش هزینه سوخت و انتقال به بخش حمل‌ونقل
کارشناسان هشدار می‌دهند که تغییر سهمیه‌ها و افزایش سهم بنزین ۱۰۰۰۰ تومانی، می‌تواند هزینه سوخت بسیاری از خودروها را به‌طور محسوسی بالا ببرد. طبیعی است که این افزایش هزینه در نهایت به بخش حمل‌ونقل و سپس به قیمت کالاها و خدمات منتقل شود.
هنوز هیچ تحلیل رسمی درباره تأثیر مستقیم این طرح بر بازارهای موازی مانند رمزارزها، ارز یا طلا منتشر نشده است. به نظر می‌رسد اثرگذاری آن بر این بازارها کاملاً به کیفیت اجرای طرح و واکنش نهادهای اقتصادی به تورم احتمالی بستگی دارد.
جمع‌بندی
طرح جمع‌آوری کارت‌های سوخت آزاد از آبان ۱۴۰۵ در هشت استان کلید می‌خورد. موفقیت یا شکست این مرحله، تا حد زیادی به درس‌گیری از مشکلات گذشته بستگی دارد. نحوه مدیریت صف‌ها، تأمین کارت‌های اضطراری و نظارت بر اجرای دقیق مقررات، عوامل تعیین‌کننده‌ای هستند که باید از هم اکنون برای آن‌ها چاره‌اندیشی شود.
سؤالات متداول
از اول آبان ۱۴۰۵ کارت‌های سوخت آزاد در جایگاه‌های هشت استان شامل خراسان شمالی، خراسان رضوی، کردستان، اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و خراسان جنوبی جمع‌آوری می‌شوند. مالکان باید فقط از کارت سوخت شخصی استفاده کنند.
هر خودروی مشمول یارانه ماهانه ۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با قیمت ۳۰۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ آزاد ۱۰۰۰۰ تومان دریافت میکند. در پنج استان مشخص، ۵۰ لیتر بنزین ۱۰۰۰۰ تومانی به سهمیه کارت شخصی اضافه شده است.
خودروهای غیرمشمول یارانه ماهانه ۱۱۰ لیتر بنزین با قیمت کامل ۱۰۰۰۰ تومان دریافت میکنند. مالکان خودروهای دوگانهسوز ماهانه ۲۵ لیتر بنزین با نرخ آزاد خواهند داشت.
مقررات مربوط به کارت اضطراری برای موتورسیکلتهای فاقد پلاک بدون تغییر باقی میماند و همچنان فعال خواهد بود. جزئیات فنی و اجرایی طرح پس از ابلاغ رسمی مشخص میشود.
نظرات کاربران