انتقال سهمیه بنزین به کارت بانکی از مهر ۱۴۰۵

خلاصه مطلب

از مهر ۱۴۰۵ دولت ایران طرح انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی را به صورت آزمایشی در پنج استان آغاز می‌کند. نرخ بنزین و حجم سهمیه‌ها تغییری نمی‌کند. هدف طرح شفاف‌سازی یارانه و مهار قاچاق سوخت اعلام شده و سامانه جدیدی به نام سوئیچ سهمیه سوخت راه‌اندازی می‌شود.

از مهر ۱۴۰۵، دولت ایران آزمایش طرح جدیدی را کلید می‌زند: انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی. این طرح ابتدا در پنج استان به صورت آزمایشی اجرا می‌شود. نکته کلیدی اینجاست که نه نرخ بنزین تغییر می‌کند و نه حجم سهمیه‌ها. مقامات هدف را شفاف‌سازی یارانه و مهار قاچاق سوخت عنوان کرده‌اند.

آغاز فاز آزمایشی انتقال سهمیه به کارت بانکی از اول مهر ۱۴۰۵ در پنج استان

عبدالحسین همتی، دبیر کمیسیون انرژی مجلس، از نهایی شدن جزئیات اجرایی این طرح خبر داد. او گفت جلسه‌ای با حضور وزارت اقتصاد، شرکت ملی پالایش و پخش و دیوان محاسبات برای این منظور برگزار شده است. بر این اساس، سهمیه سوخت به کارت بانکی مالک یا فردی که خودرو را می‌راند، منتقل خواهد شد. فاز آزمایشی از اول مهر سال آینده در پنج استان آغاز می‌شود.

پیش‌تر نیز سهمیه بنزین به کارت بانکی مالکان خودرو منتقل می‌شود گزارش شده بود.

سهمیه‌های بنزین بدون تغییر: ۶۰ لیتر ۱۵۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر ۳۰۰۰ تومانی

سهمیه‌ها دست‌نخورده باقی می‌مانند. ماهانه ۶۰ لیتر با قیمت ۱,۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با قیمت ۳,۰۰۰ تومان، کماکان به خودروها تعلق می‌گیرد. بنزین آزاد یا نرخ سوم هم با قیمت ۱۰,۰۰۰ تومان، فعلاً فقط از طریق کارت‌خوان جایگاه‌ها قابل خرید است. تأکید مسئولان این است: این تغییر، به معنای گران شدن بنزین یا کم شدن سهمیه نیست؛ تنها مسیر تزریق یارانه عوض می‌شود.

راه‌اندازی سامانه سوئیچ سهمیه سوخت برای اتصال اطلاعات خودرو و پرداخت

برای وصل کردن نقطه‌های مختلف این طرح، سامانه‌ای جدید به نام «سوئیچ سهمیه سوخت» ایجاد می‌شود. وظیفه این سامانه، اتصال اطلاعات خودرو، مالک، سهمیه و پرداخت به یکدیگر است. وزارت اقتصاد متولی راه‌اندازی این سامانه است و بانک مرکزی نیز باید کد ملی مرتبط با هر کارت بانکی را احراز کند. خروجی این فرآیند، واریز سهمیه به کارت بانکی افراد و شفاف‌تر شدن جریان یارانه خواهد بود.

هدف طرح کاهش قاچاق سوخت و شفاف‌سازی یارانه بدون افزایش قیمت

مسئولان مرتبط بارها تکرار کرده‌اند که اجرای این طرح ربطی به افزایش قیمت ندارد. آنچه بیش از هر چیز مورد توجه است، دو هدف عمده است: کاهش قاچاق سوخت و شفاف کردن نحوه پرداخت یارانه. پیش از این، تجربه مشابهی در سال ۱۴۰۰ در کیش انجام شد که پس از چند ماه متوقف گردید. موفقیت مرحله آزمایشی جدید و تعمیم آن به کل کشور، کاملاً به عملکرد بدون اختلال سامانه بستگی دارد.

تأثیرات احتمالی بلندمدت طرح بر تراز تجاری و انتظارات تورمی

در کوتاه‌مدت، این خبر نباید تأثیر مستقیمی بر قیمت دارایی‌ها بگذارد، چرا که نرخ‌ها ثابت اعلام شده‌اند. اما در بلندمدت، اگر طرح موفق شود و قاچاق سوخت کاهش یابد، می‌تواند بر تراز تجاری و حتی انتظارات تورمی اثر بگذارد. از طرف دیگر، اگر اجرای آزمایشی با مشکلات فنی یا اختلال در سوخت‌گیری همراه شود، ممکن است نگرانی‌هایی ایجاد کند. در آن صورت، احتمال افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا و ارز خارجی وجود خواهد داشت. وسعت این تأثیرات، کاملاً به نحوه اجرا در پنج استان اول بستگی دارد.

جمع‌بندی

طرح انتقال سهمیه بنزین به کارت بانکی، از مهر ۱۴۰۵ به صورت آزمایشی آغاز می‌شود. سهمیه‌های کنونی و نرخ‌های سه‌گانه بنزین تغییری نخواهند کرد. هسته اصلی این تغییر، اصلاح مکانیسم پرداخت یارانه، افزایش شفافیت و هدف‌گیری قاچاق سوخت است.