خلاصه مطلب
دولت طرح جمعآوری کارتهای سوخت آزاد جایگاهداران را بهصورت مرحلهای آغاز کرده و تاکنون در ۱۲ استان اجرا شده است. هدف، مدیریت مصرف، کاهش قاچاق و افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی اعلام شده. نرخهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی بنزین تغییر نمیکند؛ سهمیه ماهانه شامل ۶۰ لیتر ۱۵۰۰ تومانی، ۵۰ لیتر ۳۰۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر ۱۰ هزار تومانی است و هزینه مصرف کامل ۱۶۰ لیتر به ۷۴۰ هزار تومان رسیده. پیشنهاد نرخ چهارم برای حدود ۸ درصد مصرفکنندگان مطرح شده اما اجرا نشده؛ سهمیه جبرانی برای معلمان، صیادان و کادر درمان هم اعلام شده بدون جزئیات میزان و نحوه تخصیص.
محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور، از اجرای طرح جمعآوری کارتهای سوخت آزاد جایگاهداران در ۱۲ استان خبر داده است. فهرست اعلامی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی شامل هرمزگان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، اردبیل، یزد، کردستان، کرمان و سیستان و بلوچستان است.
این سیاست با هدف مدیریت مصرف سوخت، کاهش قاچاق و افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی دنبال میشود. پیشتر نیز جمعآوری کارت سوخت آزاد از آبان ۱۴۰۵ در هشت استان گزارش شده بود.
نرخهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی بدون تغییر میمانند
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، تأکید کرده است که قیمت بنزین با نرخهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان تغییر نخواهد کرد. در ساختار کنونی، سهمیه ماهانه سه بخش دارد: ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی، ۵۰ لیتر ۳۰۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر ۱۰ هزار تومانی.
اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، گفته است نرخ سوم بنزین، یعنی ۱۰ هزار تومان، باید هر فصل بازنگری شود. البته به گفته او، بازنگری فصلی به معنای افزایش قطعی قیمت نیست. در گزارشی دیگر نیز درباره بنزین ۱۰ هزار تومانی و ناترازی سوخت توضیح داده شده است.
هزینه سهمیه کامل ماهانه به ۷۴۰ هزار تومان رسیده است
هزینه مصرف کامل سهمیه ۱۶۰ لیتری بنزین، ۷۴۰ هزار تومان اعلام شده است. این مبلغ از سه پرداخت تشکیل میشود: ۹۰ هزار تومان برای ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی، ۱۵۰ هزار تومان برای ۵۰ لیتر بنزین ۳۰۰۰ تومانی و ۵۰۰ هزار تومان برای ۵۰ لیتر بنزین ۱۰ هزار تومانی.
پیش از شهریور ۱۴۰۵، هزینه همین میزان سهمیه ۴۹۰ هزار تومان بود. بنابراین مصرفکنندهای که سهمیه کامل را مصرف کند، ۲۵۰ هزار تومان بیشتر پرداخت میکند؛ معادل حدود ۵۱ درصد افزایش. در حالی که پیشبینیها از رشد ۶ درصدی مصرف حکایت داشت، کاهش ۳ درصدی مصرف ثبت شده است.
پیشنهاد نرخ چهارم برای ۸ درصد مصرفکنندگان
رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاههای سوخت، پیشنهاد تعیین نرخ چهارم بنزین را برای حدود ۸ درصد مصرفکنندگان مطرح کرده است. این پیشنهاد مربوط به رانندگانی است که به سوخت مازاد نیاز دارند و هنوز به مرحله اجرا نرسیده است.
در کنار این بحث، قائمپناه از اختصاص سهمیه جبرانی بنزین به معلمان، صیادان و کادر درمان خبر داده است. میزان و نحوه تخصیص این سهمیه هنوز اعلام نشده است.
پیامدهای احتمالی برای هزینه خانوار و بازارها
این تغییرات، هزینه حملونقل و سبد هزینه خانوار را مستقیماً تحت تأثیر قرار میدهد. افزایش هزینه سوخت برای مصرفکنندگان پرمصرف میتواند هزینه حملونقل را افزایش دهد و سپس بر قیمت کالاها و خدمات اثر بگذارد.
در بازار سرمایه، شرکتهای حملونقل و تولیدی ممکن است با افزایش هزینه روبهرو شوند؛ در مقابل، شرکتهای پالایشی میتوانند از افزایش نرخها اثر بپذیرند. اگر انتظارات تورمی تشدید شود، بازارهای دلار، طلا و سکه و ارزش ریال نیز تحت تأثیر قرار خواهند گرفت. با این حال، میزان این پیامدها به نحوه اجرای طرح، سهمیه جبرانی و روند بازنگری نرخ سوم بستگی دارد.
جمعبندی
طرح جمعآوری کارتهای آزاد سوخت در ۱۲ استان، بخشی از سیاست دولت برای مدیریت مصرف و کاهش قاچاق بنزین است. در حالی که نرخهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی ثابت اعلام شدهاند، هزینه مصرف کامل سهمیه ماهانه به ۷۴۰ هزار تومان رسیده است. پیشنهاد نرخ چهارم هم برای حدود ۸ درصد مصرفکنندگان مطرح شده، اما جزئیات سهمیه جبرانی و سرنوشت آن پیشنهاد هنوز مشخص نیست.
سؤالات متداول
تاکنون در ۱۲ استان اجرا شده است: هرمزگان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، اردبیل، یزد، کردستان، کرمان و سیستان و بلوچستان. هدف اعلامشده مدیریت مصرف، کاهش قاچاق و افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی است.
سخنگوی دولت تأکید کرده این دو نرخ تغییر نخواهند کرد. سهمیه ماهانه شامل ۶۰ لیتر ۱۵۰۰ تومانی، ۵۰ لیتر ۳۰۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر ۱۰ هزار تومانی است. نرخ سوم باید هر فصل بازنگری شود؛ بازنگری به معنای افزایش قطعی قیمت نیست.
مصرف کامل ۱۶۰ لیتر ۷۴۰ هزار تومان اعلام شده: ۹۰ هزار تومان برای ۶۰ لیتر ۱۵۰۰ تومانی، ۱۵۰ هزار تومان برای ۵۰ لیتر ۳۰۰۰ تومانی و ۵۰۰ هزار تومان برای ۵۰ لیتر ۱۰ هزار تومانی. نسبت به پیش از شهریور ۱۴۰۵ این مبلغ ۲۵۰ هزار تومان بیشتر است.




نظرات کاربران