خلاصه مطلب
ولیالله سیف، رئیسکل اسبق بانک مرکزی، در سرمقاله دنیای اقتصاد نسبت به تداوم سودسازی غیرواقعی بانکهای ناتراز هشدار داد. این بانکها با وجود حاشیه سود منفی در فعالیت اصلی، صورتهای مالی سودده ارائه میکنند. توزیع این سودهای تحققنیافته و پرداخت مالیات، منابع نقدی را خارج میکند، ناترازی را تشدید مینماید و در نهایت فشار بر بانک مرکزی، رشد پایه پولی، تورم و کاهش ارزش ریال را به دنبال دارد. این روند میتواند سهام بانکی و شاخص بورس را تحت فشار قرار دهد و بازارهای موازی مانند دلار و طلا را نیز متأثر کند.
ولیالله سیف، رئیسکل اسبق بانک مرکزی، در سرمقاله روزنامه «دنیای اقتصاد» بار دیگر زنگ خطر را به صدا درآورد. او نسبت به تداوم یک چرخه معیوب هشدار میدهد: بانکهای ناتراز همچنان در حال شناسایی سودهای غیرواقعی هستند. به باور سیف، توزیع این سودهای تحققنیافته میان سهامداران و دولت، در عمل منابع بانکها را میخورد و بار بحران را به دوش آینده میاندازد.
بانکهای ناتراز با حاشیه سود منفی صورتهای مالی سودده ارائه میدهند
سیف در یادداشت خود با عنوان «چرخه معیوب سودسازی بانکها و تشدید ناترازی» به این نکته اشاره میکند که برخی بانکها، برخلاف حاشیه سود منفی در فعالیت اصلی خود، صورتهای مالی سودده ارائه میدهند. واقعیت این است که پس از کسر هزینههای تجهیز منابع، عملیاتی و ریسک، فعالیت هستهای این مؤسسات اصلاً سودآور نیست. اما چطور چنین چیزی ممکن است؟ پاسخ در بهکارگیری برخی روشهای حسابداری و شناسایی درآمدهایی است که در عمل قابل تحقق نیستند. این رویه، تصویری وارونه از سلامت مالی بانکها خلق میکند.
خروج منابع نقدی با توزیع سودهای ظاهری و پرداخت مالیات
پیامد این کار چیست؟ اگر مجامع بانکها همان سودهای ظاهری را تصویب و توزیع کنند، بخشی از منابع نقدی آنها برای همیشه خارج میشود. پرداخت مالیات بر اساس همین سودهای ابرازی شده نیز خروج بیشتری را رقم میزند. سیف تأکید دارد که دولت شاید در کوتاهمدت از محل مالیات و سود سهام منتفع شود، اما این درآمد موقتی با بهای گزاف تشدید ناترازی نظام بانکی تمام میشود.
چرخه معیوب ناترازی به رشد پایه پولی و تورم میانجامد
این چرخه معیوب اگر ادامه یابد، به کسری سرمایه بانکها میانجامد و در نهایت فشار را بر بانک مرکزی افزایش میدهد. نتیجهٔ چنین فشاری را میتوان به وضوح پیشبینی کرد: رشد پایه پولی، افزایش تورم و کاهش روزافزون ارزش پول ملی. سیف در بخشی از یادداشت خود مینویسد: «نمیتوان با جلوگیری از انعکاس زیان واقعی در بورس، زیان اقتصادی را از بین برد.» او هشدار میدهد که «صورتحساب این تاخیر، دیر یا زود و با هزینهای بسیار سنگینتر، به اقتصاد کشور بازخواهد گشت.»
برای مطالعه خبر مرتبط، صندوق سرمایهگذاری ارزی بانک مرکزی را نیز ببینید.
تأثیر هشدار بر سهام بانکی، شاخص بورس، دلار و طلا
این تحلیل میتواند زنگ خطری برای سرمایهگذاران باشد و توجه آنها را به ریسک پنهان در ترازنامه بانکها و احتمال شناسایی زیان در گروه بانکی جلب کند. در صورت تشدید نگرانیها، شاخص کل بورس و بهویژه سهام بانکی تحت فشار فروش قرار خواهند گرفت. از طرفی، پیوند ناترازی بانکی با تورم و کاهش ارزش پول ملی، اثرات غیرمستقیم این روند را نشان میدهد. این مسئله میتواند بازارهای موازی مانند دلار، طلا و سکه را تحت تأثیر قرار دهد و انتظارات سرمایهگذاران در سایر بخشهای بازار سرمایه را نیز تغییر دهد.
در همین زمینه، گزارش چشمانداز بازار طلا و دلار نیز به رابطه این بازارها با شرایط اقتصادی اشاره میکند.
سکوت مقامات رسمی در برابر هشدار سیف
این هشدارها تاکنون واکنش رسمی از سوی دولت یا بانک مرکزی در پی نداشته است. در گزارش حاضر نیز هیچ عدد، درصد یا مهلت مشخصی درباره ابعاد ناترازی یا پیامدهای آن ارائه نشده است.
جمعبندی
ولیالله سیف سودسازی غیرواقعی در بانکهای ناتراز را آتشی زیر خاکستر میداند که به خروج منابع، تضعیف سرمایه و تعویق بحران میانجامد. از نگاه او، تداوم این وضعیت فشار بر بانک مرکزی را افزایش میدهد و در مسیری قرار میگیرد که پایانش چیزی جز رشد پایه پولی، تورم فزاینده و کاهش ارزش ریال نیست.
منبع
دنیای اقتصاد
نظرات کاربران