خلاصه مطلب
آفریقا حدود ۳۰ درصد ذخایر معدنی جهان را در اختیار دارد اما سهمش از درآمدهای معدنی جهانی تنها ۱۰ درصد است. دلیل اصلی، خامفروشی و کمبود ظرفیت فرآوری داخلی است. رقابت آمریکا و چین بر سر مس، کبالت، منگنز و لیتیوم توجه به زنجیره تأمین آفریقا را افزایش داده و کشورهای این قاره به سمت توسعه فرآوری و صنایع پاییندستی حرکت میکنند. تحقق این هدف به سرمایهگذاری، انرژی، زیرساخت و ثبات سیاسی وابسته است و اثر فوری بر بازار ایران گزارش نشده است.
آفریقا حدود ۳۰ درصد از ذخایر معدنی جهان را در اختیار دارد، اما سهم این قاره از درآمدهای معدنی جهانی تنها ۱۰ درصد است. خامفروشی و نبود ظرفیت کافی برای فرآوری داخلی، مهمترین دلیل این شکاف عنوان شده است.
بر اساس گزارش منتشرشده، بخش قابلتوجهی از منابع معدنی آفریقا پس از استخراج، برای فرآوری و ایجاد ارزش افزوده به کشورهای دیگر ارسال میشود. به همین دلیل، سهم این قاره از درآمدهای معدنی جهان با میزان ذخایر آن تناسب ندارد.
این وضعیت نشان میدهد که استخراج معدن بهتنهایی نمیتواند ثروت پایدار ایجاد کند و توسعه صنایع فرآوری و پاییندستی نقش مهمی در افزایش درآمد کشورهای معدنی دارد.
رقابت آمریکا و چین بر سر مواد معدنی حیاتی
افزایش رقابت میان آمریکا، چین و دیگر قدرتهای اقتصادی بر سر مواد معدنی حیاتی، معادله بازار معدن آفریقا را تغییر داده است. مس، کبالت، منگنز و لیتیوم از جمله موادی هستند که در خودروهای برقی، باتریها، انرژیهای تجدیدپذیر و فناوریهای پیشرفته کاربرد دارند.
اهمیت این مواد، توجه سرمایهگذاران و دولتها را به زنجیره تأمین و ظرفیتهای معدنی آفریقا افزایش داده است.
حرکت کشورهای آفریقایی به سمت فرآوری داخلی
کشورهای آفریقایی تلاش میکنند بهجای صادرات ماده خام، ظرفیتهای فرآوری، تولید آلیاژها و صنایع پاییندستی را توسعه دهند. هدف این رویکرد، افزایش ارزش افزوده در داخل قاره و کاهش وابستگی به ارسال مواد معدنی برای فرآوری در کشورهای دیگر است.
در این زمینه، نمونههایی مانند گینه و پروژه کریدور لوبیتو در گزارش مورد اشاره قرار گرفتهاند.
سرمایهگذاری، انرژی و زیرساخت؛ پیششرط تغییر مسیر
گذار از خامفروشی به فرآوری به سرمایهگذاری گسترده، زیرساختهای مناسب انرژی و حملونقل، ثبات سیاسی و همکاری منطقهای نیاز دارد. به همین دلیل، تحقق این هدف در کوتاهمدت و میانمدت قطعی نیست و سرعت آن به توان کشورهای آفریقایی برای جذب سرمایه و فناوری وابسته خواهد بود.
اثر احتمالی بر بازار فلزات و سرمایهگذاری ایران
حرکت آفریقا به سمت فرآوری میتواند در بلندمدت بر زنجیره تأمین جهانی مس، کبالت، منگنز و لیتیوم اثر بگذارد. این تغییرات ممکن است بهصورت غیرمستقیم بر قیمت جهانی فلزات و کالاها تأثیر داشته باشد.
برای سرمایهگذاران ایرانی، مسیر اثرگذاری احتمالی از بازارهای جهانی فلزات، بهویژه مس و طلا، و همچنین بازار فلزات در بورس کالا عبور میکند. با این حال، گزارش از تغییر فوری قیمت یا اثر مستقیم بر بازارهای ایران خبر نمیدهد. در ایران نیز توکن مس با نماد COPX پیشتر در صراف فهرست شده است.
جمعبندی
آفریقا با وجود در اختیار داشتن ۳۰ درصد ذخایر معدنی جهان، تنها ۱۰ درصد از درآمدهای معدنی جهانی را به دست میآورد. کشورهای این قاره اکنون در تلاشاند با توسعه فرآوری و صنایع پاییندستی، سهم بیشتری از ارزش زنجیره معدن را کسب کنند؛ روندی بلندمدت که آثار آن بر بازارهای جهانی فلزات به میزان موفقیت در جذب سرمایه، فناوری و توسعه زیرساختها بستگی دارد.
نظرات کاربران