مهلت توافق نانوشتهٔ ۶۰ روزه میان ایران و آمریکا به پایان رسیده، اما ماجرا همینجا تمام نشده است. گزارشها میگویند پاکستان وارد میدان شده تا میانجیگری کند و پای مذاکرات مستقیم را باز کند. محور این تلاشها هم پیشنهادی تازه است: لغو بخش قابلتوجهی از تحریمها، در ازای بازگشایی تنگه هرمز. پیشنهادی که ظاهراً از سوی آمریکا روی میز تهران گذاشته شده.
پاکستان، میانجی دور جدید مذاکرات
حالا که مهلت اولیهٔ آن توافق غیررسمی سر آمده، منابع پاکستانی از دور تازهای از رایزنیهای دیپلماتیک خبر میدهند؛ رایزنیهایی که اینبار اسلامآباد در مرکز آن قرار دارد. ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در سفر اخیرش به تهران حامل همین پیام بوده و میکوشد زمینه را برای برگزاری گفتوگوهای مستقیم در اسلامآباد یا دوحه فراهم کند. نکتهٔ مهم اینکه دو طرف حتی پس از پایان مهلت هم بهطور ضمنی توافق دارند دست به اقدام خصمانه نزنند.
جزئیات پیشنهاد آمریکا: تحریم در برابر انرژی
اما جزئیات پیشنهاد چیست؟ لغو بخش قابلتوجهی از تحریمهای اقتصادی علیه ایران، در برابر «بازگشایی تنگه هرمز». همین بند، محور اصلی مذاکرات احتمالی به شمار میرود و اگر به نتیجه برسد، میتواند هم بر بازارهای انرژی و هم بر اقتصاد ایران اثر بگذارد. این پیشنهاد در ادامهٔ سیگنالهایی است که پیشتر نیز از سوی طرف آمریکایی برای مذاکره با ایران مطرح شده بود.
پیششرط تهران: گره خوردن اقتصاد با پرونده لبنان
با اینهمه، راه پیش رو صاف نیست. طبق گزارشها، تهران پیش از هر تصمیمی دربارهٔ تنگهٔ هرمز، یک پیششرط گذاشته است: توقف نقض آتشبس در جنوب لبنان. به بیان دیگر، پروندهٔ منطقهای به مذاکرات اقتصادی گره خورده و همین، رسیدن به توافق را دشوارتر میکند.
سرنوشت توافق نانوشتهٔ ۶۰ روزه
توافق نانوشتهٔ قبلی از ۱۷ ژوئن کلید خورده بود و روز ۱۶ اوت، بدون آنکه رسماً تمدید شود، به پایان رسید. هدف از آن دورهٔ ۶۰ روزه، پایین آوردن تنشها و باز کردن فضا برای دیپلماسی بود. حالا با تمامشدن آن، ظاهراً فصل تازهای از رایزنیهای غیرمستقیم با میانجیگری پاکستان آغاز شده است. این روند در ادامهٔ مسیری قرار دارد که با تحریمهای جدید آمریکا و واکنش ایران کلید خورده بود.
جمعبندی: آیندهٔ نامشخص یک پیشنهاد
مهلت توافق غیررسمی تمام شده، ولی تلاشهای دیپلماتیک برای مهار تنشها متوقف نمانده است. پیشنهاد تازهٔ آمریکا که با واسطهٔ پاکستان به تهران رسیده، حول رفع تحریمها در برابر تضمین امنیت انرژی میچرخد. با این حال سرنوشت آن به حلوفصل اختلافات منطقهای—بهویژه مسئلهٔ جنوب لبنان—وابسته است و فعلاً چیزی بیش از یک طرح روی کاغذ نیست.
منبع: اقتصادنیوز
نظرات کاربران