خلاصه مطلب
مرکز آمار تورم ماهانه مرداد را ۳.۴ درصد و نقطهای را ۸۹ درصد اعلام کرده؛ بانک مرکزی این ارقام را بهترتیب ۳.۷ و ۸۴.۴ درصد برآورد کرده است. سناریوهای کارشناسی تورم نقطهای اسفند ۱۴۰۵ را بین ۶۱.۷ تا ۹۹.۲ درصد میدانند و محمدتقی فیاضی در صورت تداوم شرایط فعلی از احتمال ۱۱۰ تا ۱۲۰ درصد و تورم سالانه بالای ۱۰۰ درصد گفته است. صندوق بینالمللی پول رشد اقتصادی ایران در ۲۰۲۶ را منفی ۵.۴ درصد پیشبینی کرده است.
مرکز آمار ایران تورم ماهانه مرداد را ۳.۴ درصد گزارش کرده، در حالی که برآورد بانک مرکزی از این رقم ۳.۷ درصد است. نرخ تورم نقطهبهنقطه نیز بر پایه آمار این دو نهاد، به ترتیب ۸۹ درصد و ۸۴.۴ درصد ثبت شده است. در همین حال، پیشبینیهای کارشناسی حاکی از آن است که تورم نقطهای در اسفندماه ممکن است به محدوده ۶۱.۷ تا ۹۹.۲ درصد برسد؛ محمدتقی فیاضی هم درباره احتمال وقوع تورمی بین ۱۱۰ تا ۱۲۰ درصدی در صورت تداوم شرایط فعلی هشدار داده است.
اختلاف مرکز آمار و بانک مرکزی در محاسبه تورم مرداد
همانطور که اشاره شد، دو نهاد رسمی کشور در محاسبه نرخ تورم مرداد اختلاف نظر دارند. مرکز آمار تورم نقطهای را ۸۹ درصد اعلام کرده، اما بانک مرکزی این رقم را ۸۴.۴ درصد برآورد کرده است. میانگین تورم ماهانه در سه ماه نخست سال جاری به ۶.۴ درصد رسیده، حال آنکه این شاخص در دو ماه تیر و مرداد به ۳.۲ درصد کاهش یافته است.
سه سناریوی محتمل برای تورم نقطهای اسفند ۱۴۰۵
هاشم پسران و ران اسمیت در مقالهای مشترک، مسیر احتمالی تورم را تا پایان سال در قالب چند سناریو بررسی کردهاند. این سناریوها به شدت تنشهای ژئوپلیتیک، وضعیت محاصره دریایی و نیز میزان تداوم یا کاهش محدودیتهای اقتصادی بستگی دارند.
در بدبینانهترین حالت، اگر میانگین تورم ماهانه ۶.۴ درصد فرض شود، تورم نقطهبهنقطه اسفند ۱۴۰۵ به ۹۹.۲ درصد خواهد رسید. سناریوی میانی با در نظر گرفتن میانگین ماهانه ۴.۸ درصد، تورمی ۸۰.۳ درصدی را برای پایان سال پیشبینی میکند. در سناریوی خوشبینانه نیز، با میانگین تورم ماهانه ۳.۲ درصد، رقم تورم نقطهای در اسفند به ۶۱.۷ درصد کاهش مییابد.
هشدار فیاضی درباره تورم نقطهای ۱۱۰ تا ۱۲۰ درصد
محمدتقی فیاضی با اشاره به افزایش ۰.۳ درصدی تورم ماهانه مرداد نسبت به تیر، نسبت به تداوم این روند هشدار داده است. به گفته وی، اگر شرایط کنونی پایدار بماند، تورم نقطهبهنقطه تا اسفند میتواند به ۱۱۰ تا ۱۲۰ درصد برسد. او در چنین حالتی، تورم سالانه را نیز بالاتر از ۱۰۰ درصد پیشبینی کرده است.
فیاضی تأکید کرده: «حتی در بهترین حالت ممکن است تورم ماهانه در محدوده هفت تا هشت درصد باقی بماند.»
تأثیر تنشهای خارجی و کمبود ارز بر تورم
سید بهاالدین حسینی هاشمی، وضعیت بازار ارز را متأثر از عوامل خارجی و نیز کمبود منابع ارزی دانسته است. از دید او، بانک مرکزی در شرایط فعلی نقش تعیینکنندهای ندارد. وی همچنین به دیدگاه برخی اشاره کرده که دولت را مشتاق افزایش نرخ ارز به دلیل کسری بودجه میدانند؛ گزارشی که تاکنون واکنش رسمی مشخصی از سوی نهادهای اجرایی در قبال آن منتشر نشده است.
پیوند سناریوهای تورمی با بازار ارز و ریال
بر پایه این گزارش، مسیر حرکت تورم میتواند تأثیری مستقیم بر ارزش ریال و بازار ارز بگذارد. تحولات مربوط به صادرات نفت، میزان منابع ارزی، محاصره دریایی و همچنین سیاستهای بودجهای از دیگر عواملی هستند که میتوانند انتظارات بازار را شکل دهند. در گزارش اصلی، اشاره مستقیمی به اثر این سناریوها بر بازار رمزارزها نشده است. درباره تأثیر بر بازار طلا، بورس تهران، مسکن و سایر داراییها نیز ارتباط مشخصی با ارقام پیشبینیشده ارائه نشده است.
پیشبینی رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۲۶
بر اساس دادههای منتشرشده، صندوق بینالمللی پول رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۲۶ را منفی ۵.۴ درصد پیشبینی کرده است. برنامه توسعه سازمان ملل نیز این رقم را بین منفی ۸.۸ تا منفی ۱۰.۴ درصد برآورد کرده است. این ارقام در کنار سناریوهای مختلف تورمی، تصویری از تداوم فشار بر اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ارائه میدهند؛ با این حال، تحقق هر یک از این سناریوها به روند تحولات ژئوپلیتیک و شرایط داخلی اقتصاد وابسته خواهد بود.
جمعبندی
آمارهای رسمی مردادماه از تورم نقطهای بین ۸۴.۴ تا ۸۹ درصد حکایت دارند. برآوردهای کارشناسی بسته به میزان تنشهای خارجی و وضعیت محاصره دریایی، تورم نقطهای اسفند را در بازه ۶۱.۷ تا ۹۹.۲ درصد پیشبینی میکنند. محمدتقی فیاضی نیز در صورت تداوم شرایط فعلی، از احتمال افزایش تورم نقطهای تا ۱۱۰ تا ۱۲۰ درصد و همچنین تورم سالانه بالای ۱۰۰ درصد خبر داده است.
نظرات کاربران