توافق ۱۰ میلیارد دلاری آذربایجان برای توسعه گاز خزر

خلاصه مطلب

جمهوری آذربایجان در مجمع بین‌المللی سرمایه‌گذاری باکو مجموعه‌ای از توافق‌های انرژی به ارزش بیش از ۱۰ میلیارد دلار امضا کرد. محور اصلی، تصمیم نهایی توسعه کامل میدان گازی و میعانات آبشرون در دریای خزر است که تولید آن از سال ۲۰۲۹ افزایش می‌یابد. SOCAR و TotalEnergies هر کدام ۳۵ درصد و XRG ابوظبی ۳۰ درصد سهم دارند. فاز دوم ظرفیت را به ۶ میلیارد مترمکعب گاز در سال می‌رساند. توافق جداگانه‌ای هم با ExxonMobil برای حوضه کورای میانی بسته شد. اثر مستقیم کوتاه‌مدت بر بازارهای ایران محدود است.

در جریان مجمع بین‌المللی سرمایه‌گذاری در باکو، جمهوری آذربایجان مجموعه‌ای از توافق‌های کلان انرژی را امضا کرد که ارزش آن‌ها از مرز ۱۰ میلیارد دلار فراتر می‌رود. قلب این توافق‌ها، تصمیم نهایی برای توسعه کامل میدان گازی و میعانات آبشرون در دریای خزر است؛ پروژه‌ای که پیش‌بینی می‌شود از سال ۲۰۲۹ به‌طور چشمگیری تولیدش افزایش یابد.

سهم ۳۵ درصدی SOCAR و TotalEnergies در میدان آبشرون

در این پروژه، شرکت دولتی نفت آذربایجان (SOCAR)، غول فرانسوی انرژی TotalEnergies و شرکت XRG ابوظبی به توافق مشترک برای توسعه کامل میدان آبشرون دست یافتند. ساختار سهام‌داری به این صورت است: SOCAR و TotalEnergies هر یک ۳۵ درصد سهم خواهند داشت و XRG ابوظبی ۳۰ درصد باقی‌مانده را در اختیار می‌گیرد. مسئولیت اپراتوری میدان نیز بر عهده TotalEnergies گذاشته شده است.

میدان آبشرون که در فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتری جنوب‌شرقی باکو در دریای خزر واقع شده، ذخیره‌ای در حدود ۱۴۰ میلیارد مترمکعب گاز قابل برداشت دارد. تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری برای توسعه کامل این میدان، دقیقاً در حاشیه همین مجمع سرمایه‌گذاری آذربایجان به‌طور رسمی اعلام شد.

افزایش تولید آبشرون به ۶ میلیارد مترمکعب گاز

فاز نخست بهره‌برداری از میدان آبشرون در سال ۲۰۲۳ کلید خورد و در حال حاضر ظرفیت تولید سالانه‌ای معادل ۱.۵ میلیارد مترمکعب گاز و ۱۲ هزار بشکه میعانات در روز را دارد.

اما با اجرای فاز دوم توسعه، ظرفیت کلی میدان به ۶ میلیارد مترمکعب گاز در سال و ۴۷ هزار بشکه میعانات در روز خواهد رسید. زمان‌بندی آغاز تولید در این فاز، سال ۲۰۲۹ تعیین شده است. گاز تولیدشده علاوه بر پاسخگویی به نیازهای داخلی آذربایجان، از طریق شبکه خطوط لوله موجود به سمت ترکیه و بازارهای اروپایی سرازیر خواهد شد.

پیش‌بینی افزایش ۵ میلیارد مترمکعبی تولید گاز آذربایجان

الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، در این رابطه اعلام کرد فاز دوم توسعه آبشرون ظرف سه تا چهار سال آینده، تقریباً ۵ میلیارد مترمکعب به تولید گاز کشور می‌افزاید.

او در ادامه اشاره کرد که اگرچه بخش غیرنفتی اکنون بیش از ۷۰ درصد تولید ناخالص داخلی آذربایجان را تشکیل می‌دهد، اما سهم نفت و گاز در صادرات همچنان بالای ۹۰ درصد باقی مانده است. علی‌اف تأکید کرد: «نفت و گاز کماکان بر اقتصاد ما سیطره خواهند داشت و ثروتی ایجاد می‌کنند که بار دیگر در چرخه سرمایه‌گذاری قرار خواهد گرفت.»

قرارداد ۵۰-۵۰ آذربایجان و ExxonMobil در کورای میانی

در توافقی جداگانه، SOCAR و شرکت آمریکایی ExxonMobil قرارداد مشارکت در تولیدی را امضا کردند که اکتشاف، توسعه و تولید منابع هیدروکربنی غیرمتعارف در حوضه کورای میانی را پوشش می‌دهد.

بر اساس این قرارداد، سهم هر دو شرکت ۵۰ درصد خواهد بود و ExxonMobil نقش اپراتور پروژه را بر عهده دارد. این توافق نیز بخشی از مجموعه قراردادهای انرژی است که در مجمع بین‌المللی سرمایه‌گذاری آذربایجان به امضا رسید.

صادرات ۲۵ میلیارد مترمکعبی گاز آذربایجان

مقصد اصلی صادرات گاز آذربایجان، اروپا و ترکیه است. آمار سال گذشته نشان می‌دهد این کشور ۲۵ میلیارد مترمکعب گاز صادر کرده که تقریباً نیمی از آن به کشورهای عضو اتحادیه اروپا رفته است.

با این حال، برای افزایش بیشتر حجم صادرات به اروپا، به ظرفیت اضافی در خطوط لوله نیاز است. توسعه کامل آبشرون قطعاً ظرفیت تولید گاز آذربایجان را بالا می‌برد، اما تحقق صادرات بیشتر در گرو توسعه زیرساخت‌های انتقال باقی می‌ماند. تحولات بازار گاز و محدودیت‌های عرضه می‌تواند بر چشم‌انداز صادرات انرژی منطقه اثر بگذارد؛ در ایران نیز هشدار درباره محدودیت گاز زمستان بخشی از همین فشارهای انرژی را نشان می‌دهد. همچنین، ارزیابی قیمت گاز در بازارهای مرتبط از مسیر صفحه قیمت گاز انجام می‌شود.

اثر محدود و غیرمستقیم بر بازارهای ایران

این توافق‌های کلان انرژی در کوتاه‌مدت تأثیر مستقیم و ملموسی بر بازارهای ارز، طلا، بورس تهران یا حتی رمزارزها نخواهند داشت. هر گونه اثر احتمالی، بیشتر متوجه بازار انرژی و فضای رقابتی منطقه در حوزه صادرات گاز است.

با توجه به برنامه‌ریزی برای شروع تولید فاز دوم در سال ۲۰۲۹، پیامدهای مربوط به عرضه گاز این پروژه برای بازارهای اروپا و ترکیه در افق میان‌مدت و بلندمدت قابل ارزیابی است. افزایش صادرات آذربایجان نیز مشروط به ظرفیت خطوط لوله و سطح تقاضای بازار اروپا خواهد بود.

جمع‌بندی

آذربایجان با همکاری TotalEnergies، XRG و ExxonMobil، مجموعه توافق‌های انرژی ارزشمندی را امضا کرده که مجموع ارزش آن‌ها از ۱۰ میلیارد دلار فراتر می‌رود. توسعه کامل میدان آبشرون، تولید گاز آن را به ۶ میلیارد مترمکعب در سال و تولید میعانات را به ۴۷ هزار بشکه در روز می‌رساند. با این حال، شروع به کار فاز دوم تا سال ۲۰۲۹ به تعویق افتاده است.

منبع

اقتصاد آنلاین