خلاصه مطلب
کیوان کاشفی، عضو هیئت‌رئیسه اتاق ایران، اعلام کرد تعطیلی‌ها و اختلال‌های اجباری در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۴ میلیارد دلار به اقتصاد کشور خسارت زده است. این برآورد بر اساس روش‌های محاسباتی و نظرسنجی از فعالان اقتصادی، مواردی مانند ناترازی انرژی، قطعی اینترنت، آلودگی هوا و ناآرامی‌های دی‌ماه را پوشش می‌دهد. سال ۱۴۰۴ شامل ۶۱ روز تعطیلی کامل اجباری و ۱۹۰ روز همراه با حداقل یک نوع اختلال بوده و حدود ۲۲ درصد زمان مفید تولید از دست رفته است.
کیوان کاشفی، عضو هیئت‌رئیسه اتاق ایران، از رقم قابل‌توجهی خبر داد: تعطیلی‌ها و اختلال‌های اجباری در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۴ میلیارد دلار به اقتصاد کشور خسارت وارد کرده است. این برآورد حاصل روش‌های مختلف محاسباتی و نظرسنجی از فعالان اقتصادی است که مواردی چون ناترازی انرژی، قطعی اینترنت، آلودگی هوا و ناآرامی‌های دی‌ماه را پوشش می‌دهد.
گزارش اتاق ایران از بهای سنگین اختلال‌ها
کاشفی در سی‌وهفتمین نشست هیئت نمایندگان اتاق ایران، گزارش «آسیب‌شناسی تحولات جاری کسب‌وکار» را ارائه کرد. او حجم اقتصاد ایران را حدود ۳۰۰ میلیارد دلار اعلام کرد و خسارت ۳۴ میلیارد دلاری را برای چنین اقتصادی چشمگیر توصیف نمود.
قائم‌مقام دبیر شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی توضیح داد که برای محاسبه خسارت‌های ناشی از تعطیلی و اختلال در سطح ملی، روش واحدی وجود ندارد. به گفته او، همین نبود چارچوب محاسباتی، یکی از موانع اجرای مؤثر ماده ۲۵ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار به شمار می‌رود.
۶۱ روز تعطیلی کامل و ۱۹۰ روز همراه با اختلال
بر مبنای این گزارش، سال ۱۴۰۴ شاهد ۶۱ روز تعطیلی کامل اجباری بوده است. افزون بر این، در طول ۱۹۰ روز، دست‌کم یک نوع اختلال، فعالیت بنگاه‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.
این اختلال‌ها صرفاً به قطعی برق محدود نمی‌شود؛ قطعی گاز، اختلال اینترنت و شرایط جنگی نیز در این آمار لحاظ شده‌اند. در مجموع، حدود ۲۲ درصد از زمان مفید تولید از دست رفته است. گزارشی پیشین نیز از هشدار قطع برق صنایع و نگرانی گاز زمستان خبر داده بود.
تأثیر قطعی اینترنت بر توان بنگاه‌ها
در نظرسنجی اتاق تهران از ۷۳۵ نفر، ۵۷ درصد از پاسخ‌دهندگان، اختلال اینترنت را عاملی کلیدی در کاهش درآمد خود معرفی کردند. آمارهای دیگر حاکی از آن است که ۲۰ درصد بنگاه‌ها دست به تعدیل نیرو زده‌اند، ۱۵ درصد کارکنان را به مرخصی اجباری فرستاده‌اند و ۲۹ درصد با کاهش ساعات کار مواجه شده‌اند.
افت تولید در برخی واحدها به حدود ۴۰ درصد رسیده. این ارقام به وضوح نشان می‌دهد که اختلال‌ها تا چه حد تولید و اشتغال را تحت الشعاع قرار داده است. در نمونه‌ای دیگر، اختلال اینترنت در مازندران و مرکزی نیز اثر اختلال‌های ارتباطی بر فعالیت اقتصادی را نشان داد.
پیشنهادهایی برای جبران خسارت
کاشفی خواستار اجرای ماده ۲۵ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار شد تا دولت خسارت بنگاه‌ها را جبران کند. این درخواست، در قالب پیشنهاد بخش خصوصی مطرح شده و هنوز به صورت قانون یا مصوبه اجرایی ابلاغ نشده است.
از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده، اصلاح ماده ۶۲ قانون کار برای شناورسازی تعطیلات و هماهنگ‌سازی آن با روزهای ناترازی انرژی بود. همچنین اصلاح مبنای دریافت هزینه‌های انتقال برق و جبران سهم بیمه کارفرما در دوره تعطیلی، در گزارش گنجانده شده است.
پیامدهای گزارش برای بازار سرمایه
هرچند گزارش اتاق ایران اثر مستقیمی بر قیمت یک دارایی خاص اعلام نکرده، اما اختلال در تولید و کاهش فعالیت شرکت‌ها می‌تواند برای صنایع انرژی‌بری مانند پتروشیمی، فولاد و سیمان، و نیز کسب‌وکارهای وابسته به اینترنت از جمله استارتاپ‌ها و خدمات آنلاین معنادار باشد.
در بازار سرمایه، کاهش ۴۰ درصدی تولید در برخی واحدها و تعدیل نیرو در ۲۰ درصد بنگاه‌ها، نشانه‌ای نگران‌کننده از افت سودآوری شرکت‌های تولیدی محسوب می‌شود. این گزارش ارتباط مستقیمی با رمزارزها یا شرکت و صرافی خاصی بیان نکرده است. پیش‌تر نیز افزایش هزینه‌های انرژی و حمل صنایع ایران فشار هزینه‌ای بر تولید را بررسی کرده بود.
جمع‌بندی
اتاق ایران خسارت ناشی از تعطیلی‌ها و اختلال‌های اجباری سال ۱۴۰۴ را حدود ۳۴ میلیارد دلار برآورد کرده است. ۶۱ روز تعطیلی کامل، ۱۹۰ روز همراه با اختلال و از دست رفتن نزدیک به یک‌چهارم زمان تولید، فشار وارده بر بنگاه‌ها را به تصویر می‌کشد. پیشنهادهای اصلاحی برای جبران این خسارت‌ها، اما هنوز در حد طرح‌های بخش خصوصی باقی مانده است.
نظرات کاربران