- خلاصه مطلب
- کسری گاز زمستانی به مرز ۴۳۰ میلیون مترمکعب میرسد
- کاهش ظرفیت تولید؛ پیامد آسیب زیرساخت و آتشسوزی فاز ۱۴
- کاهش گاز نیروگاهها و قطع ۷۰ درصدی گاز صنایع
- دمای هوا و مصرف خانگی؛ هر درجه کاهش دما ۲۵ میلیون مترمکعب تقاضا ایجاد میکند
- بحران گاز از نگاه اورعی ساختاری است
- پیامدهای احتمالی برای صنایع و بازار سرمایه
- جمعبندی
- منبع
خلاصه مطلب
هاشم اورعی، رئیس اتحادیه انجمنهای انرژی ایران، هشدار داده کسری گاز در زمستان ۱۴۰۵-۱۴۰۶ ممکن است به ۴۰۰ تا ۴۳۰ میلیون مترمکعب در روز برسد. در این شرایط احتمال قطع ۷۰ درصدی گاز صنایع و کاهش ۲۰ درصدی گاز نیروگاهها وجود دارد که میتواند به تعطیلی کارخانهها یا قطع برق بینجامد. بخشی از کاهش ظرفیت به آسیب زیرساخت و آتشسوزی فاز ۱۴ نسبت داده شده است. اورعی ریشه را ساختاری و در نبود سرمایهگذاری بلندمدت میداند و پیامد آن را برای صنایع انرژیبر، بورس، تورم و تقاضا برای دلار و طلا مطرح کرده است.
هاشم اورعی، رئیس اتحادیه انجمنهای انرژی ایران، هشدار میدهد کسری گاز در زمستان ۱۴۰۵-۱۴۰۶ ممکن است به ۴۰۰ تا ۴۳۰ میلیون مترمکعب در روز برسد. در چنین شرایطی، احتمال قطع ۷۰ درصدی گاز صنایع و کاهش ۲۰ درصدی گاز نیروگاهها وجود دارد. این وضعیت میتواند به تعطیلی کارخانهها بینجامد یا حتی قطع برق را در پی داشته باشد.
کسری گاز زمستانی به مرز ۴۳۰ میلیون مترمکعب میرسد
به ارزیابی اورعی، بحران ناترازی گاز در زمستان پیشرو عمیقتر از سالهای گذشته خواهد بود. طبق برآورد او، در روزهای اوج سرما، کسری گاز ممکن است از مرز ۴۰۰ میلیون مترمکعب بگذرد و حتی به ۴۳۰ میلیون مترمکعب در روز هم برسد. این کسری پیشبینیشده، معادل ۵۰ تا ۶۰ درصد نیاز کل کشور به گاز است. اورعی همچنین اشاره میکند که مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در جلسهای خصوصی، کسری ۴۰۰ میلیون مترمکعبی را تأیید کرده است.
در همین زمینه، ناترازی گاز ایران در زمستان ۱۴۰۵ نیز پیشتر گزارش شده بود.
کاهش ظرفیت تولید؛ پیامد آسیب زیرساخت و آتشسوزی فاز ۱۴
اورعی میگوید بخشی از تشدید این ناترازی، ناشی از کاهش ظرفیت شبکه گاز است. آسیبهای واردشده به زیرساخت گاز در جریان منازعات، روزانه ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت شبکه کاسته است؛ ظرفیتی که تاکنون به شبکه بازنگشته. آتشسوزی سکوی فاز ۱۴ نیز ۱۴.۵ میلیون مترمکعب دیگر از ظرفیت تولید گاز را کاهش داده است. در سناریوی زمستان سخت، تولید گاز روزانه از ۸۰۰ میلیون به ۶۷۰ میلیون مترمکعب سقوط میکند.
کاهش گاز نیروگاهها و قطع ۷۰ درصدی گاز صنایع
اورعی سناریوی خوشبینانه مدیریت بحران را چنین ترسیم میکند: کاهش ۲۰ درصدی گاز نیروگاهها و قطع ۷۰ درصدی گاز صنایع. هدف این سیاست، جلوگیری از قطع کامل گاز در سه استان شمالی و شمال شرقی کشور است. او هشدار میدهد: در بدترین سناریو، ممکن است برق در دسترس نباشد، اما گاز منازل همچنان تأمین شود. در چنین شرایطی، صنایع پتروشیمی، فولاد، سیمان، خودروسازی و دیگر واحدهای انرژیبر با محدودیتهای جدی در فعالیت روبرو خواهند شد. برای دنبالکردن صفحه قیمت گاز، گاز در صراف قابل مشاهده است.
محدودیتهای گاز صنایع پیشتر نیز در گزارش محدودیت گاز در شمال ایران بررسی شده بود.
دمای هوا و مصرف خانگی؛ هر درجه کاهش دما ۲۵ میلیون مترمکعب تقاضا ایجاد میکند
طبق دادههای این گزارش، هر یک درجه کاهش دما، مصرف گاز خانگی را روزانه ۲۵ میلیون مترمکعب بالا میبرد. در حال حاضر نیز حدود ۱۵ درصد نیاز گاز صنایع تأمین میشود. در سناریوی خوشبینانه، کسری گاز روزانه ۲۵۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود. شدت این بحران، به سرمای زمستان و توانایی مدیریت مصرف بستگی دارد.
بحران گاز از نگاه اورعی ساختاری است
اورعی ریشه بحران را در فقدان سرمایهگذاری و سیاستگذاری بلندمدت طی دهههای اخیر میداند. او «تفکر کوتاهمدت» و نبود سند جامع انرژی را از عوامل کلیدی این وضعیت میخواند. اورعی میگوید شدت مصرف انرژی در ایران، نسبت به تولید ناخالص داخلی، چهار برابر ترکیه و ده برابر آلمان است. راهکار اصلی از نگاه او، تغییر تمرکز از افزایش تولید به مدیریت و بهینهسازی مصرف است. به گفته او، تنها یک درصد افزایش راندمان موتورهای الکتریکی، میتواند سالانه ۳۱۰ هزار میلیارد ریال در انرژی صرفهجویی کند.
پیامدهای احتمالی برای صنایع و بازار سرمایه
قطع گاز صنایع، فعالیت شرکتهای پتروشیمی، فولاد، سیمان، خودروسازی و دیگر صنایع انرژیبر را محدود خواهد کرد. کاهش تولید در این بخشها، بازار سهام شرکتهای تولیدی در بورس تهران را تحت تأثیر قرار خواهد داد. کاهش ۲۰ درصدی گاز نیروگاهها نیز احتمال اختلال در تأمین برق را افزایش میدهد. این اختلال میتواند بر فعالیتهای تولیدی، خدمات آنلاین و حتی استخراج رمزارز تأثیر بگذارد. در گزارش منبع آمده است که کاهش تولید و افزایش هزینههای انرژی، میتواند فشار تورمی را بیشتر کند و تقاضا برای داراییهای امنی مانند دلار و طلا را افزایش دهد.
جمعبندی
هاشم اورعی برآورد کرده که کسری گاز زمستان ۱۴۰۵-۱۴۰۶ در محدوده ۴۰۰ تا ۴۳۰ میلیون مترمکعب در روز خواهد بود. بر اساس هشدار او، مدیریت این کسری ممکن است مستلزم کاهش ۲۰ درصدی گاز نیروگاهها و قطع ۷۰ درصدی گاز صنایع باشد. موضوعی که ریسک قابل توجهی برای تولید صنعتی، تأمین برق و بازار سرمایه به همراه دارد.




نظرات کاربران