خلاصه مطلب
حمیدرضا جانباز، معاون آب و آبفای وزارت نیرو، اعلام کرد النینو به معنای پایان خشکسالی در ایران نیست و وزارتخانه برای سیلابهای احتمالی آماده است. او بر پایش هشدارهای هواشناسی و مدیریت منابع آب بر اساس بدترین سناریو تأکید کرد. هشدارها به دستگاهها و استانداران ابلاغ شده و اقداماتی مانند لایروبی و پایش رودخانهها در جریان است. النینو هم تهدید سیلاب و هم فرصت آبگیری سدها بهویژه کارون و کرخه است که به برقآبی و آبخوانها کمک میکند، اما بحران چندساله آب را یکباره حل نمیکند. احتمال النینوی قوی در پاییز و زمستان بالاست و اوج بارشها در دی و بهمن پیشبینی شده. پیامدها غیرمستقیم بر کشاورزی، برق و بورس تهران اثر میگذارد.
النینو به معنای پایان خشکسالی در ایران نیست؛ این را حمیدرضا جانباز، معاون آب و آبفای وزارت نیرو، میگوید. او در عین حال از آمادگی این وزارتخانه برای رویارویی با سیلابهای احتمالی خبر داد. جانباز بر لزوم پایش هشدارهای هواشناسی و مدیریت منابع آب با در نظر گرفتن بدترین سناریو تأکید کرد.
وزارت نیرو: آمادگی باید بر مبنای بدترین سناریو باشد
در کارگاه آموزشیای با موضوع دورپیوندها و پیشبینیهای النینو، جانباز خطاب به دستگاههای مسئول گفت که باید برای همه سناریوها آماده باشند. به باور او، مدیریت تطبیقی و در نظر گرفتن همزمان سناریوهای خوشبینانه و بدبینانه، تنها راه مواجهه با پیامدهای این پدیده است.
معاون وزیر نیرو صراحتاً بیان کرد: «النینو به معنای پایان خشکسالیها در کشور نیست. ما حتماً باید برای سیلابهای پیشرو، مدیریت صحیح و پیشبینی دقیق داشته باشیم.»
ابلاغ هشدارها به دستگاههای اجرایی و استانداران
به گفته جانباز، هشدارهای سازمان هواشناسی از قبل به دستگاههای مربوطه ابلاغ شده و مکاتبات لازم با استانداران نیز انجام گرفته است. هماهنگی بین وزارت نیرو، جهاد کشاورزی و وزارت راه و شهرسازی نیز در دستور کار است.
از جمله اقدامات در دست پیگیری، میتوان به لایروبی مسیرها، پایش مستمر رودخانهها و اطلاعرسانی گسترده به مردم اشاره کرد. هدف، کاهش خطرات ناشی از بارشهای شدید و سیلابهای احتمالی است.
النینو؛ هم تهدید، هم فرصت
جانباز النینو را پدیدهای دوگانه خواند؛ هم تهدید و هم فرصت. از یک سو، بارشهای سنگین میتواند سیلاب و آبگرفتگی به همراه آورد. از سوی دیگر، اگر مدیریت شود، فرصتی است برای آبگیری بهتر سدها، بهویژه در حوضههای کارون و کرخه.
تقویت ذخایر سدها دو فایده مهم دارد: کمک به تولید برقآبی در پیک مصرف فصل سرد و تغذیه بهتر آبخوانهای زیرزمینی. با این همه، جانباز هشدار میدهد که حتی بارشهای مناسب نیز نمیتواند بحران چندساله آب کشور را یکباره حل کند.
پیشبینی احتمال بالای النینو در پاییز و زمستان ۲۰۲۶–۲۰۲۷
دادههای مرکز پیشبینی آبوهوای آمریکا (NOAA) حاکی از آن است که احتمال وقوع یک النینوی بسیار قوی در پاییز و زمستان آینده، از مرز ۹۰٪ گذشته است. حتی احتمال وقوع یک النینوی تاریخی که رکورد سال ۱۹۵۰ را هم پشت سر بگذارد، برای پاییز ۲۰۲۶ حدود ۷۵٪ برآورد شده.
دمای سطح آب در شرق اقیانوس آرام استوایی در اوت ۲۰۲۶، بیش از ۳ درجه سانتیگراد از میانگین بلندمدت بالاتر بود. پیشبینیهای سازمان هواشناسی ایران نیز نشان میدهد اوج بارشهای ناشی از این پدیده، در دی و بهمن سال جاری خواهد بود.
اثر غیرمستقیم بر کشاورزی، برق و بورس تهران
این خبر بهطور مستقیم بر قیمت داراییهای مالی تأثیر نمیگذارد، اما پیامدهای آن—هم بارش و هم نحوه مدیریتش—میتواند بهصورت غیرمستقیم اقتصاد را تحت تأثیر قرار دهد. بارش مناسب میتواند به تولید کشاورزی و ذخایر آب کمک کند؛ در مقابل، سیلاب میتواند به زیرساختها، زمینهای زراعی و تأسیسات برق آسیب بزند.
صنایعی مانند آب، برق، کشاورزی، دامداری، سیمان، ساختمان و زیرساخت، در صورت تغییر در منابع آب یا افزایش هزینههای بازسازی، بیش از دیگران در معرض تأثیرات غیرمستقیم این رویداد قرار دارند. تاکنون ارتباط مستقیم مشخصی بین این خبر و بازار ارز، طلا یا رمزارزها گزارش نشده است. در خبرهای مرتبط با اثرگذاری تصمیمهای حوزه نیرو بر بازار برق، پایان خاموشیهای برنامهریزیشده با عبور از پیک مصرف برق نیز بررسی شده است.
جمعبندی
وزارت نیرو بر این باور است که النینو پایانی بر خشکسالی نیست و باید برای سناریوی سیلاب آماده بود. افزایش بارشها اگر مدیریت شود، میتواند ذخایر سدها، تولید برقآبی و منابع آب زیرزمینی را تقویت کند. اما در نهایت، شدت بارشها و کیفیت مدیریت، عامل اصلی تعیینکننده پیامدهای اقتصادی و زیرساختی این پدیده خواهد بود.
نظرات کاربران