- خلاصه مطلب
- داراییهای دیجیتال بدون پشتوانه مرکزی ناقص میمانند
- طرح پونتس پلی به سوی سیستم TARGET
- رشد داراییهای توکنیزهشده تا ۴۳.۶ میلیارد دلار
- بانکهای بریتانیا به سمت سپردههای توکنیزهشده حرکت میکنند
- اروپا مقررات سختگیرانهتری برای استیبلکوینها میخواهد
- پیامدهای غیرمستقیم برای بازار ایران
- جمعبندی
- منبع
خلاصه مطلب
پیرو چیپولونه، عضو هیئت اجرایی بانک مرکزی اروپا، دیجیتالیشدن نظام مالی را تضعیفکننده نقش بانکهای مرکزی نمیداند و پول بانک مرکزی را «لنگر امن» این نظام میخواند. او طرح پونتس را نمونهای از اتصال داراییهای توکنیزه به سیستم TARGET معرفی کرده است. ارزش داراییهای سنتی توکنیزهشده تا فوریه ۲۰۲۶ به حدود ۴۳.۶ میلیارد دلار رسیده و اروپا موضع سختگیرانهتری نسبت به استیبلکوینها اتخاذ کرده است. این تحولات اثر مستقیم فوری بر بازار ایران اعلام نمیکند.
پیرو چیپولونه، عضو هیئت اجرایی بانک مرکزی اروپا، برخلاف تصور رایج، دیجیتالیشدن نظام مالی را تضعیفکننده نقش بانکهای مرکزی نمیداند. او در یادداشتی برای اکونومیست، پول بانک مرکزی را «لنگر امن» این نظام نوین خواند و طرح «پونتس» را نمونهای عینی از این رویکرد معرفی کرد.
داراییهای دیجیتال بدون پشتوانه مرکزی ناقص میمانند
چیپولونه در یادداشت خود استدلال میکند که بیتکوین، استیبلکوینها یا حتی سپردههای توکنیزهشده، نمیتوانند جایگزین قطعی و بیخطرِ تسویه با پول بانک مرکزی شوند. از نگاه او، هرچه بازارهای مالی بیشتر به سمت دیجیتال شدن پیش میروند، نیاز به یک ابزار تسویه عمومی و عاری از ریسک اعتباری، پررنگتر میشود. در این اقتصاد نوین، پول بانک مرکزی همچنان مرجع نهایی تسویه باقی میماند؛ نقطهای امن در مقابل استیبلکوینهای خصوصی که همواره با ریسک اعتباری ناشر خود دست به گریبانند.
طرح پونتس پلی به سوی سیستم TARGET
طرح «پونتس» بانک مرکزی اروپا از ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ عملیاتی شده است. این پلتفرم تسویه عمدهفروشی، در اصل پلی است برای اتصال پلتفرمهای دارایی مبتنی بر دفتر کل توزیعشده به سیستم پرداخت TARGET. با اجرای این سازوکار، بانکها و مؤسسات مالی میتوانند اوراق بهادار توکنیزهشده را مستقیماً با پول بانک مرکزی تسویه کنند. در این چارچوب، یورو دیجیتال برای بانکها به ابزار اصلی تسویه در معاملات داراییهای دیجیتال تبدیل میشود. پیشتر نیز بانک مرکزی اروپا زیرساخت بلاکچینی راهاندازی کرد و غولهای رمزارزی خرید کردند.
رشد داراییهای توکنیزهشده تا ۴۳.۶ میلیارد دلار
آمارها گویای رشد قابل توجه این حوزه هستند. بر اساس پژوهش بانک مرکزی اروپا، ارزش کل داراییهای سنتی توکنیزهشده روی بلاکچینهای عمومی تا فوریه ۲۰۲۶ به حدود ۴۳.۶ میلیارد دلار (معادل ۳۸ میلیارد یورو) رسید. این رقم در ابتدای سال ۲۰۲۴ تنها حدود ۸.۵ میلیارد دلار (۷.۴ میلیارد یورو) بود. این رشد سریع، نشاندهنده اقبال روزافزون به زیرساختهای بلاکچینی برای ثبت و تسویه داراییهای سنتی است؛ روندی که طرح پونتس دقیقاً برای اتصال آن به شبکه رسمی پرداخت بانک مرکزی اروپا طراحی شده است.
بانکهای بریتانیا به سمت سپردههای توکنیزهشده حرکت میکنند
تحولات مشابهی در بریتانیا نیز در جریان است. بزرگترین بانکهای این کشور، مانند بارکلیز، اچاسبیسی و لویدز، نخستین تراکنشهای بینبانکی خود را با استفاده از سپردههای توکنیزهشده انجام دادهاند. بانک مرکزی انگلستان نیز رسماً اعلام کرده که سپردههای توکنیزهشده تحت نظارت بانکها را به استیبلکوینهای خصوصی ترجیح میدهد. پیشبینی میشود بانکهای بریتانیایی در سهماهه اول سال ۲۰۲۷، سه اوراق قرضه دیجیتال را با استفاده از همین سپردهها منتشر کنند.
اروپا مقررات سختگیرانهتری برای استیبلکوینها میخواهد
بانک مرکزی اروپا در این مسیر، موضعی سختگیرانهتر نسبت به استیبلکوینها اتخاذ کرده است. این نهاد خواستار اعمال مقررات شدیدتری شده که از جمله میتوان به ممنوعیت گستردهتر پرداخت سود به دارندگان استیبلکوین و اعطای اختیارات جدید برای محدود کردن توکنهای متصل به ارزهای خارجی مانند دلار اشاره کرد. بانک مرکزی اروپا همچنین برای سال ۲۰۲۸ هدفگذاری کرده تا پول توکنیزهشده بانک مرکزی بهصورت مستقیم روی زنجیرههای بلوکی مستقر شود.
پیامدهای غیرمستقیم برای بازار ایران
این تحولات بهطور مستقیم تغییری در بازار ارز، طلا یا بورس تهران اعلام نمیکند. با این حال، موضوع برای فعالان بازار رمزارز، بهویژه سرمایهگذاران در استیبلکوینهای خصوصی، حائز اهمیت است. ادامه توسعه پول بانک مرکزی و سپردههای توکنیزهشده میتواند رقابت جدیتری میان این ابزارهای رسمی و استیبلکوینهای خصوصی ایجاد کند. باید توجه داشت که در گزارش حاضر، اثر مستقیم و فوری بر قیمت بیتکوین یا سایر داراییهای رمزارزی اعلام نشده و طرح پونتس نیز بهمعنای تصویب قانون نهایی یا ممنوعیت فوری استیبلکوینها نیست.
جمعبندی
دیدگاه پیرو چیپولونه نشان میدهد بانک مرکزی اروپا، آینده مالی دیجیتال را در چارچوبی تعریف میکند که وابستگی به پول بانک مرکزی و زیرساختهای رسمی تسویه در کانون آن قرار دارد. طرح پونتس، توسعه سپردههای توکنیزهشده در بریتانیا و مقررات سختگیرانهتر برای استیبلکوینها، اجزای اصلی این مسیر هستند. تأثیر این مسیر را بیش از هرجا باید در بازارهای نهادی و قوانین مالی آینده جستجو کرد.
نظرات کاربران