خلاصه مطلب
وزارت صنعت، معدن و تجارت ۸۰۳ ردیف تعرفه جدید را به فهرست ترخیص ۹۰ درصدی اضافه کرد. واردکنندگان میتوانند ۹۰ درصد محموله‌های دارو و کالاهای اساسی را حتی پیش از تکمیل تشریفات گمرکی و بدون تخصیص ارز بانک مرکزی ترخیص کنند. ابلاغیه گمرک ایران در ۹ مهر ۱۴۰۵ صادر شده است.
وزارت صنعت، معدن و تجارت فهرست کالاهای مشمول ترخیص ۹۰ درصدی را گسترش داد. بر اساس ابلاغیه گمرک ایران، ۸۰۳ ردیف تعرفه جدید به این فهرست اضافه شدهاند. واردکنندگان اکنون میتوانند ۹۰ درصد از محموله‌های مربوطه را حتی پیش از تکمیل کامل تشریفات گمرکی و بدون دریافت تخصیص ارز از بانک مرکزی، ترخیص کنند.
الحاق ۸۰۳ ردیف تعرفه به فهرست ترخیص درصدی
این تصمیم با پیشنهاد سازمان غذا و دارو اتخاذ شده است. دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صمت، ۸۰۳ ردیف تعرفه را به فهرست پیشین ترخیص درصدی الحاق کرد و گمرک ایران نیز آن را رسمیت بخشید. هدف اصلی از این اقدام، تسریع در ورود دارو و کالاهای اساسی به بازار و رفع موانع اداری در مسیر ترخیص کالا اعلام شده است.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که تخصیص ارز ترجیحی دارو همچنان یکی از موضوعات مهم زنجیره تأمین این کالاهاست.
ترخیص ۹۰ درصد محموله بدون تخصیص ارز بانک مرکزی
بر اساس رویه تازه، واردکنندگان مجازند ۹۰ درصد از کالاهای خود را بدون طی کردن تمام مراحل گمرکی، از گمرک خارج کنند. نکته کلیدی اینجاست که برای ترخیص این بخش، نیازی به تخصیص رسمی ارز از سوی بانک مرکزی در همان لحظه وجود ندارد. ده درصد باقیمانده کالا اما در گمرک میماند تا تکلیف نهایی آن مشخص شود. هنوز جزئیات روش تأمین ارز یا تسویه حساب این بخش باقیمانده، به طور شفاف اعلام نشده است.
تسهیل ورود دارو و کالاهای اساسی
تمرکز این تصمیم بر تسهیل ورود دارو و کالاهای ضروری است. این تغییر دقیقاً در پاسخ به درخواست سازمان غذا و دارو صورت گرفته تا موانع ورود این قبیل کالاها کمتر شود. پیش از این نیز برخی کالاها در چارچوب ترخیص درصدی قرار گرفته بودند. این حرکت همسو با تأکیدات اخیر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، بر رفع محدودیت‌های بروکراتیک و فرآیندهای زمان‌بر در تأمین نیازهای کشور است.
این اقدام در حالی انجام میشود که بحران نقدینگی دارو نیز بر فعالیت شرکت‌های این صنعت و روند تأمین کالا اثر گذاشته است.
ابلاغیه گمرک در ۹ مهر ۱۴۰۵
ابلاغیه این تصمیم در تاریخ ۹ مهر ۱۴۰۵، مصادف با ۱ اکتبر ۲۰۲۶، صادر شده است. بر این اساس، تعداد ردیف‌های تعرفه اضافه‌شده ۸۰۳ مورد است، میزان مجاز ترخیص ۹۰ درصد از کل محموله تعیین شده و شرط تخصیص ارز بانک مرکزی برای این بخش حذف شده است.
تأثیر بر دسترسی به کالا و تقاضای ارز
اجرای این سیاست می‌تواند زمان دسترسی به دارو و کالاهای اساسی در بازار را به شکل محسوسی کاهش دهد. این اتفاق به نوبه خود از هزینه‌های جانبی مانند انبارداری و جریمه‌های دیرکرد برای واردکنندگان می‌کاهد. اگر عرضه این کالاها افزایش یابد، ممکن است در کوتاه‌مدت از فشار قیمتی و انتظارات تورمی نیز بکاهد.
از منظر بازار ارز، تسهیل ترخیص بدون نیاز به تخصیص فوری ارز، می‌تواند فشار تقاضای لحظه‌ای برای دلار را کاهش دهد. با این حال، یک نکته قابل تأمل باقی است: اگر این روش به انباشت بدهی ارزی برای واردکنندگان بینجامد، تقاضای ارز به آینده موکول خواهد شد و ممکن است در بلندمدت اثر متفاوتی داشته باشد.
شرکت‌های واردکننده و پخش دارو و همچنین واردکنندگان مواد اولیه، اولین گروه‌هایی هستند که از کوتاه شدن زمان ترخیص سود می‌برند. اثر نهایی این تصمیم بر بازارهای موازی مانند ارز، طلا و بورس تهران، به عواملی مانند روند نهایی تأمین ارز، سرعت توزیع کالا و واکنش سایر فعالان اقتصادی بستگی خواهد داشت.
جمع‌بندی
وزارت صمت با الحاق ۸۰۳ ردیف تعرفه جدید، مسیر ترخیص بخش عمده‌ای از دارو و کالاهای اساسی را هموارتر کرده است. اگرچه واردکنندگان میتوانند ۹۰ درصد کالا را بدون طیف رسمی ارزی ترخیص کنند، اما نحوه حل و فصل ۱۰ درصد باقیمانده و تأمین ارز نهایی، از جمله عواملی است که سرنوشت و تأثیرات این سیاست را در ماه‌های آینده تعیین خواهد کرد.
سؤالات متداول
ابلاغیه گمرک ایران در تاریخ ۹ مهر ۱۴۰۵ صادر شده و بر اساس آن ۸۰۳ ردیف تعرفه جدید مشمول ترخیص ۹۰ درصدی شدهاند.
تمرکز بر دارو و کالاهای اساسی است که با پیشنهاد سازمان غذا و دارو به فهرست اضافه شدهاند. واردکنندگان این اقلام میتوانند از رویه جدید استفاده کنند.
خیر. برای ترخیص ۹۰ درصد محموله نیازی به تخصیص رسمی ارز از سوی بانک مرکزی در همان لحظه نیست و کالا حتی پیش از تکمیل کامل تشریفات گمرکی قابل خروج است.
ده درصد باقیمانده در گمرک میماند تا تکلیف نهایی آن مشخص شود. جزئیات روش تأمین ارز یا تسویه این بخش هنوز بهطور شفاف اعلام نشده است.
نظرات کاربران