- خلاصه مطلب
- سه محور بررسی شورای رقابت: تولید، شکاف قیمت و سیاست قیمتگذاری
- زیان ۳۳.۸ هزار میلیارد تومانی سایپا در شش ماه نخست ۱۴۰۵
- افت تولید سواری ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو نسبت به سال قبل
- رشد هزینه تأمین ارز ایرانخودرو پس از خصوصیسازی
- اثر بررسی شورای رقابت بر سهام خودروسازان و بورس تهران
- پیامد تداوم قیمتگذاری دستوری یا اصلاح مقررات
- جمعبندی
- منبع
خلاصه مطلب
شورای رقابت بررسی سه محور کلیدی بازار خودرو شامل وضعیت تولید، شکاف قیمت کارخانه و بازار و سیاستهای قیمتگذاری را آغاز کرده است. این اقدام همزمان با زیان ۳۳.۸ هزار میلیارد تومانی سایپا در نیمه نخست ۱۴۰۵، افت تولید ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو و رشد هزینههای تأمین ارز صورت میگیرد. نتیجه بررسیها میتواند بر سهام خودروسازان در بورس تهران، قیمت خودرو در بازار آزاد و انتظارات تورمی اثر بگذارد، هرچند هنوز تصمیم نهایی اعلام نشده است.
شورای رقابت دست به کار شده تا سه محور کلیدی بازار خودرو را واکاوی کند. این نهاد، بررسی وضعیت تولید، شکاف قیمت بین کارخانه و بازار و همچنین سیاستهای قیمتگذاری را آغاز کرده است. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که خودروسازان با افزایش زیان، افت تولید و رشد هزینههای تأمین ارز دست و پنجه نرم میکنند.
سه محور بررسی شورای رقابت: تولید، شکاف قیمت و سیاست قیمتگذاری
نخستین محور، اختلال در خطوط تولید و افت بهرهوری خودروسازان است. محور دوم به شکاف قیمت بین کارخانه و بازار میپردازد؛ شکافی که طبق گزارشها، کمبود عرضه عامل اصلی آن عنوان شده. سیاستهای قیمتگذاری نیز سومین موضوع مورد توجه این شوراست. هنوز تصمیم یا مصوبه نهاییای اعلام نشده و خبر صرفاً از بررسی این سه حوزه حکایت دارد.
زیان ۳۳.۸ هزار میلیارد تومانی سایپا در شش ماه نخست ۱۴۰۵
سایپا در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ زیان خالصی حدود ۳۳.۸ هزار میلیارد تومان را تجربه کرده است. زیان انباشته این شرکت نیز تا پایان شهریور از مرز ۱۲۹.۶ هزار میلیارد تومان گذشته. در همین دوره، زیان عملیاتی سایپا نزدیک به ۲۷ هزار میلیارد تومان ثبت شده؛ ارقامی که در بستر بدهی به قطعهسازان و مشکلات نقدینگی خودروسازان معنای تلختری پیدا میکند. جزئیات مشابهی درباره وضعیت مالی خودروسازان در گزارش سایپا زیانده، ایرانخودرو سود عملیاتی؛ سهام خودرو و خساپا بررسی شده است.
افت تولید سواری ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو نسبت به سال قبل
آمار تولید خودروهای سواری ایرانخودرو نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۳٪ کاهش یافته. این افت برای سایپا ۴۳٪ و برای پارسخودرو به ۶۰٪ رسیده است. همین کاهش تولید، یکی از دلایل اصلی بازگشت شورای رقابت به صحنه بازار خودروست؛ عاملی که بهوضوح بر میزان عرضه و فاصله قیمت کارخانه با بازار اثر میگذارد.
رشد هزینه تأمین ارز ایرانخودرو پس از خصوصیسازی
پس از خصوصیسازی ایرانخودرو، هزینههای تولید این شرکت روند صعودی گرفته. برآوردهای کارشناسی — هرچند غیرحسابرسیشده — نشان میدهد هزینه مؤثر تأمین ارز زنجیره تولید ایرانخودرو در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۲ تا ۴۳ هزار میلیارد تومان بوده. این رقم در نیمه نخست ۱۴۰۵ به حدود ۴۴ هزار میلیارد تومان رسیده. در همین حال، خبری مبنی بر درخواست افزایش ۵۵٪ قیمت محصولات ایرانخودرو در آبانماه منتشر شده، اما این درخواست هنوز تأیید رسمی نیافته.
اثر بررسی شورای رقابت بر سهام خودروسازان و بورس تهران
نتیجه بررسیهای شورای رقابت میتواند مستقیماً بر سهام ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو تأثیر بگذارد. هر تصمیمی درباره قیمتگذاری و سازوکار تنظیم بازار، بر سودآوری و ارزش این شرکتها مؤثر خواهد بود. از آنجا که گروه خودرو با شاخص کل بورس ارتباط تنگاتنگی دارد، این موضوع بهصورت غیرمستقیم کل بازار سرمایه را تحت تأثیر قرار میدهد. از سوی دیگر، تداوم کاهش عرضه و زیاندهی خودروسازان، بر قیمت خودرو در بازار آزاد و انتظارات تورمی نیز اثرگذار است. روندهای اخیر بازار خودرو و تورم نیز نشان میدهد این پیوند برای سرمایهگذاران اهمیت دارد.
پیامد تداوم قیمتگذاری دستوری یا اصلاح مقررات
بر اساس گزارش، اگر نتیجه بررسیها منجر به کنترل قیمت فروش و تداوم قیمتگذاری دستوری شود، احتمال تکرار چرخه زیاندهی و کاهش عرضه وجود دارد. در نقطه مقابل، تمرکز بر اصلاح مقررات، رفع موانع تأمین قطعه و افزایش عرضه میتواند به بهبود تولید و کاهش زیان خودروسازان بینجامد. با این حال، جهتگیری نهایی شورای رقابت هنوز مشخص نیست و آثار این بررسی در حال حاضر بیشتر در سطح انتظارات بازار قابل ردیابی است.
جمعبندی
شورای رقابت در شرایطی سه محور تولید، شکاف قیمتی و سیاستهای قیمتگذاری خودرو را بررسی میکند که خودروسازان با زیان انباشته، افت تولید و افزایش هزینههای تأمین ارز روبهرو هستند. تصمیم نهایی شورا، عامل تعیینکنندهای برای مسیر سودآوری خودروسازان، قیمت خودرو و واکنش سهام گروه خودرو در بورس تهران خواهد بود.




نظرات کاربران