خلاصه مطلب
بانک جهانی در گزارش «فقر، رفاه و سیاره زمین ۲۰۲۶» اعلام کرده حدود ۸۱۱ میلیون نفر با کمتر از ۳ دلار در روز زندگی می‌کنند و شغل به‌تنهایی برای خروج از فقر کافی نیست؛ رشد پایدار، مشاغل باکیفیت و افزایش درآمد واقعی لازم است. در ایران تورم نقطه‌به‌نقطه مهر ۱۴۰۵ برابر ۸۸.۷ درصد، فشار بیشتر روی دهک‌های کم‌درآمد، مشارکت اقتصادی زنان ۱۳.۷ درصد و بیکاری زنان ۱۶.۷ درصد گزارش شده است. این عوامل می‌توانند غیرمستقیم بر انتظارات تورمی، طلا، دلار و بورس اثر بگذارند.
بانک جهانی در گزارش تازه‌ای با عنوان «فقر، رفاه و سیاره زمین ۲۰۲۶» اعلام کرده حدود ۸۱۱ میلیون نفر در سراسر جهان با درآمدی کمتر از ۳ دلار در روز زندگی می‌کنند. این نهاد بین‌المللی تأکید می‌کند که کاهش فقر تنها با ایجاد شغل محقق نمی‌شود، بلکه به رشد اقتصادی پایدار، مشاغل باکیفیت و افزایش واقعی درآمد خانوارها نیاز دارد.
۸۱۱ میلیون نفر زیر خط درآمد ۳ دلار روزانه
بر اساس یافته‌های بانک جهانی، صرفاً داشتن شغل تضمینی برای خروج خانوارها از دایره فقر نیست. آنچه تعیین‌کننده است، کیفیت شغل، سطح دستمزد و درآمد واقعی است که در اختیار افراد قرار می‌گیرد.
گزارش نشان می‌دهد اگر نرخ اشتغال بزرگسالان در خانوارهای فقیر به ۷۵ درصد برسد، فقر شدید تا یک‌پنجم کاهش خواهد یافت. از سوی دیگر، افزایش سطح تحصیلات کارگران فقیر تا حد میانگین تحصیلی افراد بالای خط فقر، می‌تواند ظرفیت درآمدزایی آنان را تا ۴۰ درصد بالا ببرد.
تورم ۸۸.۷ درصدی و فشار بیشتر بر دهک‌های کم‌درآمد
مرکز آمار ایران تورم نقطه‌به‌نقطه مهر ۱۴۰۵ را ۸۸.۷ درصد اعلام کرده است. این آمار نشان می‌دهد تورم سالانه برای دهک دوم درآمدی به ۸۵.۸ درصد رسیده، در حالی که نرخ تورم برای دهک دهم (پردرآمدترین گروه) ۷۴.۸ درصد ثبت شده است.
این اختلاف آشکار می‌سازد فشار تورم روی دهک‌های کم‌درآمد سنگین‌تر است و کاهش قدرت خرید در این گروه‌ها شدیدتر اتفاق افتاده. بانک جهانی نیز در گزارش خود بر حفظ درآمد واقعی و کیفیت مشاغل به‌عنوان کلید کاهش فقر تأکید کرده است.
مشارکت اقتصادی زنان ۱۳.۷ درصد در برابر ۶۷.۸ درصد مردان
بر اساس آمار بهار ۱۴۰۵، نرخ مشارکت اقتصادی زنان در ایران تنها ۱۳.۷ درصد است. این رقم برای مردان ۶۷.۸ درصد اعلام شده که شکاف قابل توجهی را نشان می‌دهد.
نرخ بیکاری زنان نیز ۱۶.۷ درصد گزارش شده، در مقایسه با نرخ ۷.۵ درصدی بیکاری مردان. چنین ارقامی از وجود ظرفیت‌های استفاده‌نشده در بازار کار حکایت دارد؛ موضوعی که در بلندمدت می‌تواند رشد اقتصادی و درآمد خانوارها را تحت تأثیر قرار دهد.
تأثیر غیرمستقیم تورم بر بازار ارز، طلا و بورس
اگرچه این گزارش مستقیماً بر قیمت دارایی‌ها تأثیر نمی‌گذارد و سیاست جدیدی ابلاغ نمی‌کند، اما تداوم تورم بالا می‌تواند فشار بر ریال و انتظارات تورمی را افزایش دهد.
در چنین فضایی، تقاضا برای طلا به‌عنوان پوشش ریسک تورم و همچنین برای دلار ممکن است بالا برود. از طرف دیگر، کاهش قدرت خرید مردم می‌تواند بازار مصرف و سودآوری شرکت‌های بورسی، به ویژه در گروه‌های خوراکی و خرده‌فروشی، را تحت فشار قرار دهد.
در حوزه دارایی‌های دیجیتال نیز، تورم بالا ممکن است ذهنیت سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی‌های امن‌تر، از جمله برخی رمزارزها، سوق دهد. با این حال، گزارش بانک جهانی اثر مستقیم و مشخصی برای بازار رمزارزها قائل نشده. در شرایط کنونی، بازدهی واقعی منفی صندوق‌های درآمد ثابت نیز دور از ذهن نیست.
راهکار بانک جهانی: رشد اقتصادی پایدار و مشاغل باکیفیت
بانک جهانی در گزارش خود مسیر مبارزه با فقر را تنها از طریق افزایش تعداد مشاغل نمی‌داند. به باور این نهاد، رشد اقتصادی پایدار، ارتقای مهارت و تحصیلات نیروی کار و خلق فرصت‌های شغلی با درآمد مناسب، ارکان اصلی این راه هستند.
برای ایران، نرخ بالای تورم و مشارکت پایین اقتصادی زنان، موضوع کیفیت اشتغال و حفظ قدرت خرید را به مسئله‌ای حیاتی تبدیل کرده. اثر این عوامل بر اقتصاد و بازارها عمدتاً در میان‌مدت و بلندمدت آشکار می‌شود، هرچند تورم ۸۸.۷ درصدی می‌تواند حتی در کوتاه‌مدت نیز بر رفتار سرمایه‌گذاران تأثیر بگذارد.
جمع‌بندی
بانک جهانی در گزارش «فقر، رفاه و سیاره زمین ۲۰۲۶» کاهش فقر را در گرو رشد اقتصادی، اشتغال باکیفیت و افزایش درآمد واقعی می‌داند. در ایران، تورم ۸۸.۷ درصدی، مشارکت اقتصادی ۱۳.۷ درصدی زنان و نرخ بیکاری ۱۶.۷ درصدی آنان، فشارهای موجود بر معیشت و بازار کار را عیان می‌کند؛ عواملی که می‌توانند به شکل غیرمستقیم انتظارات تورمی و بازارهای سرمایه را تحت تأثیر قرار دهند.
نظرات کاربران