واش تریدینگ (Wash Trading) چیست و چرا غیرقانونی است؟

واش تریدینگ یا شست‌وشوی معاملاتی یکی از قدیمی‌ترین و درعین‌حال خطرناک‌ترین روش‌های دستکاری بازار است؛ روشی که در آن فرد یا گروه، دارایی مالی را هم‌زمان می‌خرند و می‌فروشند تا حجم معاملات مصنوعی ایجاد کنند. نتیجه این رفتار، شکل‌گیری تصویر جعلی از تقاضا، نقدینگی و روند قیمت است، تصویری که بسیاری از معامله‌گران بی‌خبر ممکن است آن را به‌عنوان سیگنال واقعی بازار تفسیر کنند. این تکنیک از دوران اولیه بازار سهام در دهه ۱۹۳۰ وجود داشته، اما امروز در نسخه‌های پیچیده‌تری دیده می‌شود و همچنان یکی از چالش‌های بزرگ نهادهای نظارتی است.

آنچه موضوع را پیچیده‌تر می‌کند این است که تجارت شست‌وشوی ارز دیجیتال به دلیل ناشناس‌بودن تراکنش‌ها، نبود نظارت کافی و استفاده گسترده از ربات‌ها بسیار راحت‌تر انجام می‌شود. در چنین فضایی، برخی پروژه‌ها برای محبوب نشان‌دادن توکن خود و برخی معامله‌گران برای اجرای طرح‌های پامپ ‌و‌ دامپ، از واش تریدینگ استفاده می‌کنند. شناخت اینکه واش تریدینگ چگونه کار می‌کند و چرا به‌عنوان رفتار مخرب و مجرمانه شناخته می‌شود، اولین قدم برای محافظت از سرمایه و تصمیم‌گیری آگاهانه است. در ادامه، این مفهوم را با مثال‌های واقعی و قوانین مربوط به آن بررسی می‌کنیم و به سؤال مهم آیا واش تریدینگ قانونی است؟ پاسخ می‌دهیم.

 

واش تریدینگ (Wash Trading) چیست؟

واش تریدینگ به وضعیتی گفته می‌شود که در آن فرد، گروه یا مجموعه‌ای از حساب‌های هماهنگ‌شده، دارایی را تقریباً هم‌زمان می‌خرند و می‌فروشند، بدون اینکه مالکیت واقعی دارایی تغییر کند. این رفتار در ظاهر شبیه فعالیت معاملاتی طبیعی است، اما در واقع هیچ ارزش اقتصادی ایجاد نمی‌کند. هدف اصلی چنین معاملاتی، ایجاد حجم ساختگی و نمایش تقاضای جعلی است؛ طوری که سایر معامله‌گران تصور کنند بازار برای آن دارایی داغ و پرطرفدار شده است.

در این روش، معامله‌گر معمولاً معامله را از هر دو سمت کنترل می‌کند. نتیجه این کار، مخدوش شدن واقعیت بازار است. به‌عنوان مثال، ممکن است یک توکن یا سهم که عملاً هیچ تقاضایی ندارد، به‌خاطر واش تریدینگ با حجم بالا نمایش داده شود و در رتبه‌های بالای پلتفرم‌ها قرار بگیرد. بسیاری از افراد، مخصوصاً معامله‌گران کم‌تجربه، این وضعیت را نشانه‌ای از رشد و فرصت تلقی می‌کنند، در حالی که این حجم فقط یک نمایش ساختگی است.

اهمیت شناخت این رفتار زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم واش تریدینگ می‌تواند مستقیماً منجر به دستکاری قیمت شود. در بازارهای کم‌عمق مانند برخی آلت‌ کوین‌ها یا NFTها، چند معامله ساختگی کافی است تا روند مصنوعی ایجاد شود و توجه کاربران واقعی را جلب کند. پس از ورود سرمایه‌گذاران جدید، بازیگران اصلی دارایی خود را با قیمت بالا می‌فروشند و از بازار خارج می‌شوند.

 

واش تریدینگ چگونه کار میکند؟

واش تریدینگ معمولاً با ایجاد چند حساب مختلف یا استفاده از چند کیف پول انجام می‌شود. معامله‌گر در حساب سفارش خرید ثبت می‌کند و در همان لحظه از حساب دیگر سفارش فروش همان دارایی را می‌گذارد. این دو سفارش عمداً طوری زمان‌بندی می‌شوند که یکدیگر را تکمیل کنند؛ در نتیجه معامله روی کاغذ انجام شده، اما مالکیت واقعی دارایی تغییری نکرده است. از دید پلتفرم یا صرافی، این اتفاق یک معامله واقعی به‌نظر می‌رسد، در‌حالی‌که فقط جابه‌جایی ساختگی و بدون ارزش اقتصادی است.

در روش‌های پیچیده‌تر، واش تریدینگ با ربات‌های معاملاتی انجام می‌شود. ربات‌ها قادرند در چند صدم ثانیه حجم زیادی از معاملات ساختگی تولید کنند و نمودار حجم معاملات را به‌شدت بالا ببرند. این تکنیک در بازارهایی که نظارت ضعیف‌تر بوده، بسیار رایج است. گاهی چند ربات هم‌زمان از چند حساب مختلف خرید و فروش می‌کنند تا جریان معاملاتی طبیعی‌تر به‌نظر برسد و تشخیص این دستکاری برای سایر کاربران تقریباً غیرممکن است.

در برخی موارد نیز واش تریدینگ به‌صورت گروهی انجام می‌شود؛ یعنی چند فرد یا چند نهاد با یکدیگر هماهنگ شده و به‌صورت چرخشی خرید و فروش انجام می‌دهند. این روش معمولاً برای بالا بردن مصنوعی قیمت یا ایجاد حس تقاضای زیاد استفاده شده تا دیگران را به خرید ترغیب کنند. پس از جذب سرمایه‌گذاران جدید، گروه اصلی موقعیت خود را می‌بندد و با سود خارج می‌شود. این همان چرخه‌ای است که در بسیاری از پامپ‌و‌دامپ‌ها دیده خواهد شد.

 

انگیزه‌های اصلی پشت واش تریدینگ و اهداف معامله‌گران

یکی از مهم‌ترین انگیزه‌های پشت واش تریدینگ، ایجاد حجم معاملات مصنوعی برای جلب توجه دیگران است. بسیاری از معامله‌گران از این روش استفاده می‌کنند تا نشان دهند یک دارایی یا ارز دیجیتال پرطرفدار یا در حال رشد است، در‌حالی‌که چنین علاقه‌ای در واقعیت وجود ندارد. این حجم ساختگی می‌تواند باعث شود توکن یا سهم در رتبه‌بندی‌ها بالا بیاید، در صرافی‌های جدید لیست شود یا در رادار معامله‌گران قرار بگیرد. در بازارهایی مثل ارزهای دیجیتال، که تصمیم‌گیری بر اساس هیجان یا ترس از جا ماندن (FOMO) رایج است، ایجاد چنین فضایی می‌تواند سرمایه زیادی را به سمت دارایی جذب کند.

دومین انگیزه، دستکاری قیمت و اجرای طرح‌های پامپ‌و‌دامپ است. معامله‌گرانی که قصد دارند ارزش دارایی خود را بالا ببرند، با کمک واش تریدینگ جریان معاملاتی مصنوعی ایجاد می‌کنند تا روند قیمت صعودی به‌نظر برسد. پس از جذب خریداران واقعی، این افراد دارایی خود را با قیمت بالاتر می‌فروشند و بازار سقوط می‌کند. برخی دیگر نیز با واش تریدینگ به‌دنبال کسب مزایای جانبی هستند؛ مثل بالا بردن رتبه در صرافی‌ها، کسب جوایز مسابقات مبتنی‌بر حجم معاملات، کاهش هزینه‌های کارمزد یا حتی انتقال پول و پول‌شویی از طریق ‌NFTها. این تنوع انگیزه‌ها نشان می‌دهد که واش تریدینگ ابزار چندمنظوره برای سودجویی و فریب بازار است.

 

نشانه‌های شناسایی واش تریدینگ در انواع بازارها

شناسایی واش تریدینگ همیشه ساده نیست، زیرا این رفتار عمداً طوری طراحی می‌شود که شبیه فعالیت معاملاتی طبیعی به‌نظر برسد. با‌این‌حال، الگوهای مشخصی وجود دارد که در اغلب بازارها به‌عنوان نشانه‌های بالقوه شست‌وشوی معاملاتی شناخته می‌شوند. بررسی حجم معاملات غیرعادی، سرعت تکرار تراکنش‌ها، نبود تغییر واقعی در مالکیت، و اختلاف فاحش میان فعالیت بازار و اخبار یا واقعیت بنیادی، از مهم‌ترین شاخص‌هایی است که تحلیل‌گران و ناظران برای تشخیص واش تریدینگ استفاده می‌کنند.

نوع نشانه	توضیح کوتاه	مثال کاربردی
حجم معاملات غیرعادی	افزایش ناگهانی و بدون دلیل حجم، بدون رویداد خبری یا بنیادی	توکنی با ارزش بازار پایین، ناگهان با چند برابر حجم معمول دیده می‌شود
خرید و فروش هم‌زمان	ثبت سفارش‌های خرید و فروش توسط حساب‌های مرتبط در یک بازه زمانی بسیار کوتاه	یک معامله‌گر با دو حساب مختلف، یک دارایی را در چند ثانیه، چندین بار جابه‌جا می‌کند
نبود تغییر واقعی در مالکیت	گردش زیاد در تراکنش‌ها اما عدم انتقال دارایی به کیف پول‌های جدید	در بازار NFT، یک اثر بین دو کیف پول مشخص بارها خرید و فروش می‌شود
الگوهای تکراری و ماشینی	حرکت‌های معاملاتی با فاصله‌های زمانی ثابت و رفتار الگوریتمی	ربات‌ها هر ۲ ثانیه یک بار معامله‌ی مشابه انجام می‌دهند
اختلاف قیمت با روند بازار	تغییرات مصنوعی قیمت برخلاف روند کلی بازار یا جفت‌ ارزهای معاملاتی مرتبط	توکنی بدون نقدینگی بالا، ناگهان ۲۰٪ رشد می‌کند در حالی که بازار نزولی است

 

مقایسه انواع روش‌های واش تریدینگ و ویژگی‌های هرکدام

واش تریدینگ می‌تواند با روش‌های مختلفی انجام شود و هر روش پیچیدگی، هدف و نشانه‌های خاص خود را دارد. بعضی از این روش‌ها ساده هستند و با چند حساب کاربری قابل اجرا هستند، اما برخی دیگر شامل الگوریتم‌ها، هماهنگی گروهی یا استفاده از صرافی‌های بدون نظارت می‌شوند. شناخت این روش‌ها به تحلیل‌گران، معامله‌گران و حتی کاربران عادی کمک می‌کند تا بهتر متوجه الگوهای دستکاری حجم و قیمت شوند و تصمیم‌گیری هوشمندانه‌تری داشته باشند. در ادامه به‌بررسی رایج‌ترین مدل‌های واش تریدینگ می‌پردازیم.

 

واش تریدینگ با چند حساب کاربری (Multi-Account Wash Trading)

در این روش، معامله‌گر از چند حساب مختلف برای خرید و فروش ساختگی یک دارایی استفاده می‌کند. هدف اصلی این است که معاملات واقعی به‌نظر برسند و ردپای مستقیم به یک فرد واحد دیده نشود. این روش در بسیاری از صرافی‌های بدون احراز هویت یا بازارهای NFT بسیار شایع است، زیرا کنترل و نظارت کافی وجود ندارد.

چنین الگوی معاملاتی باعث ایجاد حجم غیرواقعی و جریان نقدینگی مصنوعی می‌شود. در نگاه کاربران دیگر، دارایی مذکور به‌نظر فعال و پرتقاضا می‌رسد. این روش یکی از ساده‌ترین و درعین‌حال پرکاربردترین حالت‌های شست‌وشوی معاملاتی است و تشخیص آن بدون ابزار تحلیلی عمیق، مخصوصاً در بلاک‌ چین‌ها، دشوار است.

واش تریدینگ الگوریتمی و مبتنی بر ربات (Bot-Based Wash Trading)

در این مدل، ربات‌ها یا الگوریتم‌های معاملاتی به‌صورت تمام‌وقت سفارش‌های خرید و فروش ساختگی ایجاد می‌کنند. این سفارش‌ها معمولاً در کسری از ثانیه انجام می‌شوند و حجم بسیار بالایی تولید می‌کنند. استفاده از ربات‌ها باعث می‌شود رفتار معاملاتی طبیعی‌تر، سریع‌تر و پنهان‌ به‌نظر برسد و تشخیص آن سخت‌تر شود.

این روش عمدتاً در صرافی‌هایی رخ می‌دهد که مجهز به ابزارهای نظارتی سطح بالا نیستند. چون ربات‌ها حجم پایدار و همیشگی تولید می‌کنند و نمودار حجم ممکن است کاملاً طبیعی جلوه کند. بسیاری از رسوایی‌های Wash Trading در صرافی‌های نوپا یا با حجم غیرواقعی، حاصل همین الگو بوده است.

 

واش تریدینگ گروهی یا هماهنگ‌شده (Coordinated Group Wash Trading)

در این حالت، چند فرد یا نهاد به‌صورت هماهنگ با یکدیگر معاملات ساختگی انجام می‌دهند. این روش اغلب در پروژه‌هایی دیده می‌شود که قصد دارند قیمت توکن خود را بالا ببرند، ورود سرمایه‌گذار جدید جذب کنند یا شرایط لیست‌شدن در صرافی‌ها را فراهم کنند. هماهنگی میان چند بازیگر باعث می‌شود حجم معاملات طبیعی‌تر جلوه کند و کمتر قابل شناسایی باشد.

این نوع هماهنگی اغلب در طرح‌های پامپ‌و‌دامپ استفاده می‌شود. اعضای گروه در ابتدا قیمت را با واش تریدینگ بالا می‌برند، سپس با ورود سرمایه‌گذاران واقعی دارایی را تخلیه می‌کنند. نتیجه این روش معمولاً سقوط شدید قیمت و زیان گسترده برای معامله‌گران است.

 

واش تریدینگ در بازار  ان اف تی (NFT Wash Trading)

بازار NFT به‌دلیل نقدینگی پایین و امکان ایجاد چند کیف پول ناشناس، یکی از بهترین بسترها برای واش تریدینگ است. فرد می‌تواند یک NFT را بارها بین کیف پول‌های خود جابه‌جا کند و ارزش آن را به‌طور مصنوعی بالا ببرد. این روش عملاً در سال‌های اخیر یکی از رایج‌ترین شکل‌های سوء استفاده در فضای NFT بوده است.

این رفتار برای بالا بردن قیمت، ساختن سابقه فروش و ایجاد توهم تقاضا انجام می‌شود. وقتی ارزش NFT به سطح دلخواه رسید، فرد آن را به خریدار واقعی می‌فروشد و سود سنگینی به‌دست می‌آورد. بسیاری از موارد پول‌شویی نیز از همین مدل استفاده می‌کنند، زیرا ردیابی مالک واقعی کیف پول‌ها دشوار است.

 

آیا واش تریدینگ قانونی است؟

در اغلب کشورها، واش تریدینگ عمل غیرقانونی و نوعی دستکاری بازار محسوب می‌شود. نهادهای نظارتی مانند SEC و CFTC در ایالات متحده، این رفتار را به‌عنوان ایجاد سیگنال‌های گمراه‌کننده و معاملات بدون هدف اقتصادی تعریف می‌کنند و برای آن جریمه‌های سنگین، محدودیت‌های معاملاتی و حتی پیگرد کیفری در نظر گرفته‌اند. دلیل این برخورد سخت‌گیرانه روشن است: شست‌وشوی معاملاتی باعث ایجاد تصویر غیرواقعی از تقاضا، قیمت و نقدینگی می‌شود و تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران را به‌طور مستقیم تحت تأثیر قرار می‌دهد. از نظر قانونی، هر زمان معامله‌ای بدون تغییر واقعی در مالکیت و با هدف فریب بازار انجام شود، مصداق واش تریدینگ و از نظر مقررات، رفتاری کاملاً ممنوع است.

اما وضعیت در بازار ارزهای دیجیتال پیچیده‌تر است. بسیاری از دارایی‌های کریپتو هنوز به‌طور رسمی در دسته اوراق بهادار یا کالا طبقه‌بندی نشده‌اند و همین ابهام، اجرای قانون را دشوار می‌کند. با‌این‌حال، نهادهای نظارتی در سال‌های اخیر بارها صرافی‌ها و پروژه‌هایی را که درگیر تجارت شست‌وشوی ارز دیجیتال بوده‌اند، جریمه کرده‌اند. در واقع رفتارهایی مانند ایجاد حجم معاملات مصنوعی، پامپ ‌و ‌دامپ و معاملات بدون مالکیت واقعی، تحت قوانین ضد دستکاری بازار قرار می‌گیرند و می‌توانند برای فرد یا پلتفرم، تبعات قانونی جدی داشته باشند. بنابراین پاسخ روشن است: واش تریدینگ از دید مقررات جهانی غیرقانونی، مخرب و قابل پیگرد است، حتی اگر در برخی بازارها شناسایی آن سخت‌تر باشد.

نمونه‌های واقعی واش تریدینگ؛ از وال‌استریت تا کریپتو

واش تریدینگ سال‌ها است در بازارهای مالی وجود دارد و شکل‌های مختلفی از آن در پرونده‌های بزرگ وال‌استریت، بانک‌های بین‌المللی، صرافی‌های ارز دیجیتال و حتی بازار NFT دیده شده است. با وجود اینکه قوانین به‌طور صریح این عمل را ممنوع کرده‌اند، انگیزه سود، دستکاری قیمت و کسب مزایای غیرقانونی باعث شده بسیاری از نهادها و معامله‌گران به این روش روی بیاورند. بررسی نمونه‌های واقعی کمک می‌کند بهتر درک کنیم که این رفتار چگونه در عمل اجرا می‌شود و چرا نهادهای نظارتی آن را یکی از مخرب‌ترین نوع دستکاری بازار می‌دانند.

 

پرونده Royal Bank of Canada، بیش از ۱۰۰۰ معامله شست‌وشوی هماهنگ‌شده

یکی از مشهورترین پرونده‌های واش تریدینگ در سال ۲۰۱۴ به بانک بزرگ RBC مربوط شد. طی یک بررسی سه‌ساله، مشخص شد که معامله‌گران این بانک بیش از ۱۰۰۰ معامله ساختگی میان شرکت‌های وابسته به خود انجام داده‌اند؛ معاملاتی که از نظر اقتصادی هیچ ارزشی نداشت ولی حجم مصنوعی ایجاد کرده بود. هدف این معاملات، بهره‌برداری مالیاتی و دستکاری جریان معاملات در برخی محصولات مشتقه بود. در نهایت،CFTC  بانک RBC را به پرداخت ۳۵ میلیون دلار جریمه محکوم کرد.

اهمیت این پرونده در این بود که نشان داد حتی مؤسسه‌های بزرگ و معتبر نیز ممکن است به سمت استراتژی‌های فریبکارانه بروند. تحقیقات نشان داد که برخی مدیران ارشد نیز از این الگوها مطلع بوده‌اند. این پرونده به نهادهای نظارتی هشدار داد که نظارت آن‌ها تنها نباید محدود به معامله‌گران فردی باشد و باید رفتار سازمانی نیز زیر ذره‌بین قرار گیرد.

 

رسوایی LIBOR استفاده از واش تریدینگ برای پرداخت رشوه غیرمستقیم

در رسوایی معروف LIBOR، که یکی از بزرگ‌ترین پرونده‌های دستکاری نرخ بهره در جهان است، واش تریدینگ نقش مهمی در پنهان‌سازی پرداخت‌های غیرقانونی داشت. در این ماجرا، معامله‌گران بانک UBS از طریق یک کارگزاری، ۹ معامله شست‌وشوی عمدی انجام دادند تا حدود ۱۷۰ هزار پوند کارمزد ساختگی برای کارگزاری ایجاد کنند..

نکته این مثال آن است که واش تریدینگ همیشه برای فریب معامله‌گران نیست؛ گاهی برای پنهان‌کردن پرداخت‌ها، ارتباطات پشت‌پرده یا طرح‌های فساد اقتصادی استفاده می‌شود. این پرونده باعث شد بسیاری از نهادهای مالی، کنترل‌های داخلی خود را تقویت کرده و معاملات بین واحدهای مختلف خود را با دقت بیشتری نظارت کنند.

 

افزایش حجم مصنوعی در بازار کریپتو، بیش از ۵۰٪ از حجم بیت‌کوین ساختگی

در بازار ارزهای دیجیتال، واش تریدینگ به‌دلیل نبود نظارت کافی بسیار گسترده‌تر است. گزارش سال ۲۰۲۲ مجله Forbes نشان داد که بیش از ۵۰٪ از حجم معاملات گزارش‌شده بیت ‌کوین در صرافی‌ها، جعلی است. بسیاری از صرافی‌های کوچک برای جذب کاربر، حجم‌های غیرواقعی تولید می‌کنند تا فعال‌تر از واقعیت جلوه کنند. همچنین تعدادی از پروژه‌ها برای ایجاد هیجان مصنوعی درباره توکن خود، حجم‌سازی و معامله‌سازی با چند کیف پول انجام می‌دهند.

این نوع واش تریدینگ باعث ورود سرمایه‌گذاران جدید بر اساس داده‌های نادرست می‌شود. بازار NFT نیز نمونه‌های فراوانی از این رفتار دارد؛ افرادی که یک اثر را ده‌ها بار میان کیف پول‌های خود جابه‌جا می‌کنند تا ارزش آن را چند برابر نشان دهند. این موارد ثابت می‌کند که واش تریدینگ در کریپتو یک مشکل ساختاری و فراگیر است که هنوز به‌طور کامل مهار نشده است.

 

بررسی نقش صرافی‌های ارز دیجیتال در جلوگیری از واش تریدینگ

صرافی‌های ارز دیجیتال در خط مقدم مقابله با واش تریدینگ قرار دارند، زیرا بخش قابل‌توجهی از حجم‌سازی‌های مصنوعی دقیقاً روی همین پلتفرم‌ها رخ می‌دهد. صرافی‌های معتبر تلاش می‌کنند با استفاده از ابزارهای تحلیلی پیشرفته، رفتارهای معاملاتی غیرعادی را شناسایی کنند؛ از جمله خرید و فروش‌های هم‌زمان، الگوهای الگوریتمی تکرارشونده، معاملات بدون تغییر مالکیت و حجم‌های ناگهانی که هیچ پشتوانه خبری یا بنیادی ندارند. بسیاری از پلتفرم‌های بزرگ از سیستم‌های مانیتورینگ مبتنی‌بر یادگیری ماشین استفاده می‌کنند تا میلیون‌ها تراکنش را در لحظه بررسی کرده و کوچک‌ترین نشانه‌های دستکاری بازار را تشخیص دهند.

اما نقش صرافی‌ها فقط محدود به نظارت تکنیکی نیست. بسیاری از صرافی‌های قانون‌مدار با اجرای سیاست‌هایی مانند احراز هویت اجباری (KYC)، محدودیت برای چند حساب مرتبط، امتیازدهی ریسک به کاربران، و حذف دارایی‌هایی که سابقه حجم‌سازی دارند، تلاش می‌کنند فضای سالم‌تری ایجاد کنند. همچنین بعضی صرافی‌ها از مدل‌های شفاف‌سازی داده برای افزایش اعتماد بازار استفاده می‌کنند. در مقابل، صرافی‌هایی که نظارت ضعیف یا انگیزه‌های تجاری ناسالم دارند، خود به یکی از منابع اصلی تجارت شست‌وشوی ارز دیجیتال تبدیل می‌شوند. به همین دلیل، نقش پلتفرم‌های معتبر در جلوگیری از واش تریدینگ، حیاتی‌تر از هر زمان دیگری است.

 

تجارت شست و شوی ارز دیجیتال، آیا در ایران اتفاق می‌افتد؟

تجارت شست‌وشوی ارز دیجیتال در ایران نیز مانند بسیاری از کشورها اتفاق می‌افتد، به‌ویژه به این دلیل که بخش زیادی از فعالیت‌های کریپتو در صرافی‌های غیرمتمرکز، پلتفرم‌های خارجی و حتی برخی صرافی‌های داخلی با نظارت محدود انجام می‌شود. نبود چارچوب شفاف نظارتی، استفاده گسترده از چند حساب کاربری و امکان انتقال سریع دارایی‌ها بین کیف پول‌های ناشناس، بستر مناسبی برای انجام واش تریدینگ ایجاد می‌کند. در چنین فضایی، برخی پروژه‌ها یا افراد سودجو با انجام معاملات ساختگی سعی می‌کنند حجم، قیمت یا محبوبیت یک توکن را بالاتر از واقعیت نشان دهند.

در صرافی‌های داخلی، به‌خصوص صرافی‌های کوچک یا تازه‌تأسیس، احتمال وقوع حجم‌سازی مصنوعی بیشتر است. برخی از این پلتفرم‌ها برای رقابت با صرافی‌های بزرگ‌تر، ممکن است حجم‌های غیر واقعی نمایش دهند یا از الگوریتم‌هایی استفاده کنند که فعالیت معاملاتی را پررنگ‌تر از آنچه هست، نشان دهد. همچنین برخی پروژه‌های ایرانی و توکن‌های بی ارز ممکن است با کمک واش تریدینگ سعی کنند اعتماد اولیه کاربران را جلب کنند یا شرایط لیست‌شدن در یک صرافی داخلی یا خارجی را فراهم کنند. این رفتارها در نهایت سرمایه‌گذاران خرد را در معرض ریسک‌های جدی قرار می‌دهد.

 

جمع‌بندی

واش تریدینگ، چه در بازارهای سنتی و چه در بازار ارزهای دیجیتال، یکی از مخرب‌ترین شیوه‌های دستکاری بازار است که اعتماد سرمایه‌گذاران را هدف قرار می‌دهد. این روش با ایجاد حجم و تقاضای ساختگی، تصویری غیرواقعی از سلامت بازار ارائه می‌دهد و افراد را به سمت تصمیم‌گیری‌هایی سوق می‌دهد که اصلاً با واقعیت هم‌خوانی ندارد. شناخت این رفتار، اولین قدم برای محافظت از سرمایه و جلوگیری از افتادن در دام پروژه‌ها یا صرافی‌هایی است که از این تکنیک برای جلب توجه و افزایش ارزش ظاهری استفاده می‌کنند.

در بازار کریپتو و NFTها، به‌دلیل نبود نظارت کافی و امکان استفاده از چند حساب ناشناس، این پدیده بسیار رایج‌تر است و تشخیص آن برای کاربران عادی دشوارتر خواهد بود. به همین دلیل، تحلیل دقیق حجم معاملات، انتخاب صرافی‌های معتبر و پرهیز از دارایی‌های با نقدینگی مشکوک، اهمیت بسیار بیشتری پیدا می‌کند. شفافیت و دقت در تصمیم‌گیری، بهترین ابزار برای مقابله با تجارت شست‌وشوی ارز دیجیتال و سایر شیوه‌های دستکاری بازار است.

 

سوالات متداول

واش تریدینگ چیست؟ واش تریدینگ یعنی خرید و فروش ساختگی دارایی بدون تغییر واقعی مالکیت که هدف آن ایجاد حجم یا تقاضای مصنوعی در بازار است.

آیا واش تریدینگ قانونی است؟ در اغلب کشورها این عمل غیرقانونی و مصداق دستکاری بازار است و می‌تواند به جریمه یا پیگرد قضایی منجر شود.

چرا برخی معامله‌گران از واش تریدینگ استفاده می‌کنند؟ بسیاری از معامله‌گران برای حجم‌سازی، دستکاری قیمت، جذب سرمایه‌گذار، کسب جوایز صرافی‌ها یا ایجاد اعتبار مصنوعی از واش تریدینگ استفاده می‌کنند.

بیشترین واش تریدینگ در کدام بازارها دیده می‌شود؟ بازار ارزهای دیجیتال، صرافی‌های کوچکتر و بازار NFTها بیشترین حجم تجارت شست‌وشوی معاملاتی را دارند.

چگونه می‌توان از گرفتار شدن در دام واش تریدینگ جلوگیری کرد؟ با بررسی حجم واقعی، انتخاب صرافی‌های معتبر، توجه به نقدینگی واقعی و پرهیز از توکن‌های کم‌اعتبار که رشد غیر عادی دارند، می‌توان از افتادن در دام واش تریدینگ، جلوگیری کرد.