نقدشوندگی ارز دیجیتال چیست و چه تاثیری بر خرید و فروش دارد؟

پادکست صوتی این مقاله

خلاصه مطلب

نقدشوندگی ارز دیجیتال به این معناست که بتوانید یک دارایی را با سرعت و سهولت خرید و فروش کنید، بدون اینکه معامله شما تغییر زیادی در قیمت آن ایجاد کند. هرچه نقدشوندگی یک ارز دیجیتال بیشتر باشد، معمولاً خریداران و فروشندگان بیشتری در قیمت‌های نزدیک به هم حضور دارند و انجام معاملات آسان‌تر است. برای مثال، فروش مقداری بیت‌کوین در بازاری با نقدشوندگی بالا ممکن است به‌سرعت و با قیمتی نزدیک به نرخ نمایش‌داده‌شده انجام شود. اما فروش همان ارزش از یک ارز دیجیتال کم‌معامله می‌تواند زمان بیشتری ببرد یا باعث شود فروشنده ناچار به پذیرش قیمت پایین‌تری شود.نقدشوندگی بر سرعت انجام معامله، اختلاف قیمت خرید و فروش و هزینه واقعی معامله اثر می‌گذارد.

 به همین دلیل، هنگام انتخاب یک ارز دیجیتال، بررسی قیمت و میزان رشد آن کافی نیست؛ باید به شرایط خرید و فروش آن نیز توجه کرد.در ادامه توضیح می‌دهیم نقدشوندگی ارز دیجیتال چیست، چه عواملی بر آن تأثیر می‌گذارند و چگونه می‌توان نقدشوندگی یک دارایی را بررسی کرد.

نقدشوندگی ارز دیجیتال چیست؟

نقدشوندگی یا Liquidity نشان می‌دهد یک ارز دیجیتال تا چه اندازه به‌آسانی و با کمترین تغییر قیمت قابل خرید و فروش است.در بازاری با نقدشوندگی بالا، معمولاً سفارش‌های خرید و فروش متعددی در قیمت‌های نزدیک به قیمت فعلی وجود دارد. بنابراین احتمال اینکه بتوانید معامله خود را سریع و با قیمت مورد انتظار انجام دهید، بیشتر است.

در مقابل، اگر نقدشوندگی پایین باشد، ممکن است برای خرید یا فروش مقدار مشخصی از یک دارایی، سفارش کافی در قیمت مورد نظر وجود نداشته باشد.

نکته مهم این است که نقدشوندگی بالا به معنای ثابت ماندن قیمت یا سودآور بودن یک ارز دیجیتال نیست. حتی دارایی‌هایی با نقدشوندگی بالا نیز ممکن است نوسان‌های شدیدی داشته باشند.

یک مثال برای نقدشوندگی 

فرض کنید مریم و احمد هرکدام قصد دارند ۵۰ میلیون تومان از دارایی دیجیتال خود را بفروشند.

مریم اتریوم دارد و در بازاری معامله می‌کند که سفارش‌های خرید زیادی در قیمت‌های نزدیک به نرخ فعلی ثبت شده است. به همین دلیل، احتمال دارد بتواند دارایی خود را سریع و بدون تغییر قابل‌توجه در قیمت بفروشد.اما احمد یک ارز دیجیتال کم‌معامله دارد. در بازار موردنظر او، خریداران کافی برای خرید تمام دارایی در قیمت فعلی وجود ندارند.

در نتیجه، مریم ممکن است مجبور شود بخشی از دارایی خود را با قیمت پایین‌تری بفروشد یا برای تکمیل معامله منتظر بماند.این تفاوت، یکی از مهم‌ترین آثار نقدشوندگی بر خرید و فروش ارز دیجیتال است.

چرا نقدشوندگی در بازار ارزهای دیجیتال اهمیت دارد؟

نقدشوندگی فقط به این مربوط نیست که یک دارایی خریدار دارد یا نه؛ بلکه مشخص می‌کند خرید و فروش آن با چه سرعتی و در چه شرایط قیمتی انجام می‌شود.این موضوع به‌خصوص زمانی اهمیت پیدا می‌کند که سرمایه‌گذار قصد دارد مقدار زیادی از یک ارز دیجیتال را معامله کند یا در زمان مشخصی به سرمایه خود دسترسی داشته باشد.

سرعت انجام معاملات

در بازارهای پر نقدشونده، معمولاً سفارش‌های بیشتری برای خرید و فروش وجود دارد. بنابراین احتمال تکمیل سریع سفارش بالاتر است.اما در بازارهای کم‌نقدشونده، ممکن است سفارش شما فقط بخشی از حجم موردنظر را پوشش دهد یا تا پیدا شدن طرف مقابل معامله، باز بماند.

کاهش اختلاف قیمت خرید و فروش

در هر بازار ممکن است بین بهترین قیمت پیشنهادی خریداران و بهترین قیمت پیشنهادی فروشندگان اختلاف وجود داشته باشد. به این اختلاف، اسپرد (Spread) گفته می‌شود.

در بازارهای دارای نقدشوندگی بالا، این اختلاف معمولاً کمتر است و معامله‌گر می‌تواند با فاصله قیمتی محدودتری خرید یا فروش انجام دهد.

کاهش تاثیر معامله بر قیمت

وقتی سفارش‌های کافی در بازار وجود داشته باشد، خرید یا فروش یک مقدار مشخص معمولاً تغییر کمتری در قیمت ایجاد می‌کند.اما در بازاری با سفارش‌های محدود، حتی یک معامله نسبتاً کوچک ممکن است قیمت اجرای معامله را به میزان قابل‌توجهی تغییر دهد.

تاثیر نقدشوندگی بر قیمت خرید و فروش ارز دیجیتال

یکی از مهم‌ترین نتایج نقدشوندگی، تفاوت بین قیمت نمایش‌داده‌شده و قیمت واقعی انجام معامله است.

ممکن است هنگام بررسی یک ارز دیجیتال، قیمت مشخصی را مشاهده کنید؛ اما وقتی سفارش خرید یا فروش ثبت می‌کنید، معامله با قیمت متفاوتی انجام شود.این اتفاق به‌خصوص در بازارهایی با نقدشوندگی پایین بیشتر دیده می‌شود.

لغزش قیمت یا اسلیپیج چیست؟

لغزش قیمت یا Slippage به تفاوت میان قیمت مورد انتظار و قیمت واقعی اجرای معامله گفته می‌شود.

برای مثال، فرض کنید قیمت یک ارز دیجیتال هنگام ثبت سفارش ۱۰۰ هزار تومان است.

اگر سفارش خرید شما به دلیل محدود بودن حجم فروشندگان در آن قیمت، در چند سطح قیمتی انجام شود، ممکن است میانگین قیمت خرید به ۱۰۲ هزار تومان برسد.در این حالت، شما به‌طور متوسط ۲ درصد بیشتر از قیمت اولیه پرداخت کرده‌اید.

این مثال فرضی نشان می‌دهد چرا بررسی نقدشوندگی پیش از ثبت سفارش اهمیت دارد.

مقایسه ارزهای دیجیتال با نقدشوندگی بالا و پایین

نقدشوندگی می‌تواند تجربه خرید و فروش دو دارایی را کاملاً متفاوت کند.

ویژگی	نقدشوندگی بالا	نقدشوندگی پایین
سرعت انجام معامله	معمولاً بیشتر	ممکن است کمتر باشد
تعداد سفارش‌های نزدیک به قیمت فعلی	معمولاً بیشتر	معمولاً کمتر
اختلاف قیمت خرید و فروش	معمولاً کمتر	معمولاً بیشتر
احتمال لغزش قیمت	برای حجم معامله یکسان، معمولاً کمتر	معمولاً بیشتر
خرید و فروش مبالغ بالا	آسان‌تر در بازارهای عمیق	احتمال تغییر بیشتر قیمت
تأثیر یک سفارش بر قیمت	معمولاً محدودتر	ممکن است بیشتر باشد

این مقایسه یک الگوی عمومی است. نقدشوندگی هر ارز دیجیتال می‌تواند در صرافی‌ها، جفت‌ارزها و زمان‌های مختلف متفاوت باشد.

چه عواملی بر نقدشوندگی ارز دیجیتال تأثیر می‌گذارند؟

نقدشوندگی یک ارز دیجیتال همیشه ثابت نیست. میزان تقاضا، تعداد معامله‌گران و شرایط بازار می‌توانند آن را تغییر دهند.

تعداد خریداران و فروشندگان

هرچه تعداد خریداران و فروشندگان فعال در یک بازار بیشتر باشد، احتمال انجام معامله در قیمت‌های نزدیک به نرخ فعلی افزایش پیدا می‌کند.

البته تعداد کاربران به‌تنهایی کافی نیست؛ حجم و قیمت سفارش‌هایی که ثبت می‌کنند نیز اهمیت دارد.

حجم معاملات

حجم معاملات نشان می‌دهد در یک بازه زمانی مشخص چه مقدار از یک دارایی خرید و فروش شده است.

حجم معاملات بالا می‌تواند یکی از نشانه‌های فعالیت بیشتر بازار باشد، اما به‌تنهایی نقدشوندگی بالا را تضمین نمی‌کند.برای ارزیابی دقیق‌تر، باید عمق سفارش‌ها و اختلاف قیمت خرید و فروش را هم بررسی کرد.

شرایط کلی بازار

در زمان انتشار اخبار مهم یا افزایش ناگهانی نوسان‌ها، رفتار معامله‌گران تغییر می‌کند.

گاهی برخی سفارش‌ها از بازار خارج می‌شوند و نقدشوندگی کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، اختلاف قیمت خرید و فروش و احتمال لغزش قیمت ممکن است افزایش یابد.

صرافی و بازار معاملاتی

نقدشوندگی یک ارز دیجیتال در تمام صرافی‌ها یکسان نیست.ممکن است یک دارایی در بازاری سفارش‌های خرید و فروش فراوانی داشته باشد، اما همان دارایی در بازار دیگری با حجم سفارش محدودتری معامله شود.

بنابراین هنگام بررسی نقدشوندگی، باید علاوه بر نام ارز دیجیتال، به بازار و پلتفرمی که قصد معامله در آن را دارید نیز توجه کنید.

تفاوت نقدشوندگی و حجم معاملات ارز دیجیتال

نقدشوندگی و حجم معاملات به یکدیگر مرتبط‌اند، اما مفهوم یکسانی ندارند.حجم معاملات نشان می‌دهد در یک بازه زمانی چه مقدار معامله انجام شده است.

در مقابل، نقدشوندگی نشان می‌دهد در شرایط فعلی تا چه اندازه می‌توان یک دارایی را با سرعت و تغییر قیمت محدود خرید و فروش کرد.

یک مثال برای درک تفاوت

فرض کنید در یک روز، معاملات زیادی روی یک ارز دیجیتال انجام شده است.این موضوع نشان می‌دهد بازار آن دارایی فعال بوده، اما لزوماً به این معنی نیست که همین حالا می‌توانید مقدار زیادی از آن را بدون تغییر قیمت معامله کنید.

ممکن است بخش بزرگی از معاملات در ساعات گذشته انجام شده باشد و اکنون سفارش‌های محدودی در بازار وجود داشته باشد.

بنابراین برای بررسی شرایط فعلی خرید و فروش، نگاه کردن به حجم معاملات روزانه به‌تنهایی کافی نیست.

چگونه نقدشوندگی یک ارز دیجیتال را بررسی کنیم؟

برای ارزیابی نقدشوندگی لازم نیست حتماً تحلیلگر حرفه‌ای باشید. چند شاخص ساده می‌توانند تصویر بهتری از شرایط بازار ارائه دهند.

بررسی اختلاف قیمت خرید و فروش

ابتدا فاصله میان بهترین قیمت خرید و بهترین قیمت فروش را بررسی کنید.

اگر این فاصله زیاد باشد، ممکن است ورود یا خروج از معامله هزینه بیشتری ایجاد کند.

بررسی عمق بازار

عمق بازار نشان می‌دهد در قیمت‌های مختلف چه مقدار سفارش خرید و فروش وجود دارد.برای مثال، اگر قصد فروش مقدار زیادی از یک ارز دیجیتال را دارید، باید بررسی کنید آیا سفارش‌های خرید کافی در قیمت‌های نزدیک به نرخ فعلی وجود دارد یا خیر.

هرچه حجم سفارش‌های موجود در این محدوده بیشتر باشد، احتمال انجام معامله با تغییر قیمت کمتر افزایش پیدا می‌کند.

بررسی حجم معاملات

حجم معاملات در بازه‌های زمانی مختلف می‌تواند میزان فعالیت بازار را نشان دهد.

با این حال، بهتر است آن را همراه با عمق بازار و اختلاف قیمت خرید و فروش بررسی کنید.

توجه به مبلغ معامله

نقدشوندگی برای همه معامله‌گران تجربه یکسانی ایجاد نمی‌کند.

ممکن است بازاری برای خرید یا فروش یک میلیون تومان نقدشوندگی کافی داشته باشد، اما برای معامله چند صد میلیون تومانی شرایط متفاوتی ایجاد کند.بنابراین نقدشوندگی را باید متناسب با مبلغ معامله خود ارزیابی کنید.

نقش نقدشوندگی در تصمیم‌های سرمایه‌گذاری

هنگام انتخاب ارز دیجیتال، بسیاری از افراد ابتدا به تغییرات قیمت و بازده گذشته توجه می‌کنند. اما امکان فروش دارایی در زمان مورد نیاز نیز اهمیت دارد.

فرض کنید حمید قصد دارد بخشی از پس‌انداز خود را برای شش ماه سرمایه‌گذاری کند.

او می‌داند که پس از این مدت ممکن است برای پرداخت هزینه‌ای به سرمایه خود نیاز داشته باشد.اگر دارایی انتخابی او نقدشوندگی پایینی داشته باشد، ممکن است در زمان فروش نتواند تمام دارایی را با قیمت مورد انتظار معامله کند.

در مقابل، انتخاب بازاری با نقدشوندگی مناسب می‌تواند احتمال انجام سریع‌تر معامله و کاهش اختلاف قیمت اجرای سفارش را افزایش دهد.البته نقدشوندگی بالا ریسک افت قیمت را از بین نمی‌برد. یک دارایی ممکن است به‌آسانی قابل فروش باشد، اما قیمت آن در زمان فروش نسبت به زمان خرید کاهش پیدا کرده باشد.

نقدشوندگی بالا همیشه به معنای سرمایه‌گذاری بهتر نیست

نقدشوندگی یکی از معیارهای مهم بررسی ارزهای دیجیتال است، اما نباید تنها معیار انتخاب باشد.

برای مثال، ممکن است یک ارز دیجیتال نقدشوندگی بالایی داشته باشد، اما به دلیل شرایط بازار، قیمت آن در مدت کوتاهی کاهش پیدا کند.

از طرف دیگر، نقدشوندگی پایین نیز به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که یک پروژه ارزشمند یا بی‌ارزش است؛ بلکه نشان می‌دهد خرید و فروش آن ممکن است با دشواری و هزینه بیشتری همراه باشد.بنابراین هنگام بررسی یک ارز دیجیتال، بهتر است نقدشوندگی را در کنار عواملی مانند نوسان قیمت، ریسک دارایی، هدف سرمایه‌گذاری و مدت زمانی که قصد نگهداری آن را دارید ارزیابی کنید.

جمع‌بندی

نقدشوندگی فقط سرعت فروش نیست

نقدشوندگی ارز دیجیتال نشان می‌دهد یک دارایی تا چه اندازه با سرعت و بدون تغییر قابل‌توجه قیمت قابل خرید و فروش است.در بازارهای دارای نقدشوندگی بالا، معمولاً سفارش‌های بیشتری وجود دارد و اختلاف قیمت خرید و فروش و احتمال لغزش قیمت کمتر است.در مقابل، نقدشوندگی پایین می‌تواند باعث طولانی‌تر شدن زمان انجام معامله یا افزایش اختلاف میان قیمت مورد انتظار و قیمت واقعی شود.به همین دلیل، پیش از خرید یک ارز دیجیتال، علاوه بر قیمت و تغییرات آن، باید بررسی کنید در زمان فروش چه شرایطی پیش روی شما خواهد بود.

سوالات متداول

نقدشوندگی ارز دیجیتال چیست؟

کدام ارزهای دیجیتال نقدشوندگی بالاتری دارند؟

آیا نقدشوندگی بالا باعث افزایش قیمت ارز دیجیتال می‌شود؟

تفاوت نقدشوندگی و حجم معاملات چیست؟

چرا نقدشوندگی هنگام فروش ارز دیجیتال مهم است؟