- خلاصه مطلب
- نرخ اجاره VLCC خلیج فارس به آسیا از ۵۰۰ هزار دلار عبور کرد
- قیمت نفتکش دستدوم پنج تا ده ساله از نو فراتر رفت
- کمبود ۲۰ درصدی ناوگان قدیمی و صف سفارش تا ۲۰۳۰
- خرید ناوگان اختصاصی توسط شرکتهای نفتی منطقه از جمله ادنوک
- نزدیک شدن بهای تحویل نفت خام آسیا به ۱۵۰ دلار در هر بشکه
- وابستگی ماندگاری نرخهای بالا به تداوم تنش خلیج فارس و تنگه هرمز
- جمعبندی
- منبع
خلاصه مطلب
نرخ اجاره روزانه نفتکشهای غولپیکر VLCC در مسیر خلیج فارس به آسیا به حدود ۱.۲ میلیون دلار رسیده است. همزمان قیمت نفتکشهای دستدوم پنج تا ده ساله از میانگین قیمت نمونههای نو فراتر رفته. کمبود شناور، صف سفارش تا ۲۰۳۰ و تنشهای منطقهای این جهش را رقم زده و شرکتهای نفتی منطقه را به خرید ناوگان اختصاصی سوق داده است. افزایش هزینه حمل، بهای تحویل نفت خام در آسیا را بالا برده است.
نرخ اجاره روزانه نفتکشهای غولپیکر در مسیر خلیج فارس به آسیا به حدود ۱.۲ میلیون دلار رسیده؛ رقمی که تا همین چند ماه پیش غیرقابل تصور بود. همزمان، یک پدیده عجیب دیگر هم رخ داده: قیمت نفتکشهای دستدوم پنج تا ده ساله از میانگین قیمت نمونههای نو فراتر رفته است. این شرایط، شرکتهای نفتی منطقه را به سمت خرید ناوگان اختصاصی سوق داده است.
نرخ اجاره VLCC خلیج فارس به آسیا از ۵۰۰ هزار دلار عبور کرد
گزارش فایننشال تایمز از ثبت رکورد جدیدی خبر میدهد: نرخ اجاره نفتکشهای بسیار بزرگ (VLCC) در مسیر خلیج فارس به آسیا حالا به حدود ۱.۲ میلیون دلار در روز بالغ شده است. دادههای کارگزاری برمار نشان میدهد این نرخ روزانه، که پیش از جنگ در فوریه حدود ۱۳۲ هزار دلار بود، اخیراً از سد ۵۰۰ هزار دلار هم عبور کرده. این در حالی است که در بیشتر ماههای سال گذشته، نرخ این شناورها بین ۲۰ تا ۵۰ هزار دلار در نوسان بود. حتی پیش از تشدید تنشها در فوریه، هزینه حمل در خلیج فارس بر اساس دادههای بورس بالتیک به رکورد ۱۲۰ هزار دلار در روز رسیده بود. پیشتر نیز هزینه عبور نفتکش از تنگه هرمز به ۲۰ میلیون دلار رسید و فشار هزینهای بر حمل محمولههای نفتی افزایش یافت.
قیمت نفتکش دستدوم پنج تا ده ساله از نو فراتر رفت
تقاضای افسارگسیخته، قیمت نفتکشهای دستدوم VLCC با عمر پنج تا ده سال را به ۱۵۰ میلیون دلار یا حتی بیشتر کشانده. جالب اینجاست که این رقم از میانگین قیمت نفتکشهای نو، که حدود ۱۳۵ میلیون دلار است، بیشتر شده. کارگزاری پارتو سکیوریتیز برآورد کرده خرید یک نفتکش ده ساله ممکن است از سفارش ساخت یک شناور جدید هم هزینه بیشتری در بر داشته باشد. هزینه ساخت یک VLCC جدید حدود ۱۳۰ میلیون دلار عنوان شده، اما قیمت یک نفتکش نسبتاً جدید با امکان تحویل سریع، حتی به ۲۰۰ میلیون دلار هم رسیده است.
کمبود ۲۰ درصدی ناوگان قدیمی و صف سفارش تا ۲۰۳۰
یکی از دلایل اصلی این افزایش قیمتها، کمبود آشکار نفتکش در بازار است. حدود ۲۰ درصد از ناوگان VLCC بیش از ۲۰ سال عمر دارد و سفارشهای جدید نیز برای تحویل در سالهای ۲۰۲۹ و ۲۰۳۰ برنامهریزی شدهاند. شرکت کپلر در گزارش خود اشاره کرده نفتکشهای قدیمی در حال انتقال به «ناوگان سایه» هستند. این اتفاق، ظرفیت در دسترس برای حملونقل عادی نفت را محدود کرده و فشار مضاعفی بر نرخهای اجاره وارد میآورد.
خرید ناوگان اختصاصی توسط شرکتهای نفتی منطقه از جمله ادنوک
افزایش شدید تقاضا برای نفتکش، واکنش شرکتهای ملی نفت منطقه را در پی داشته است. بسیاری از این شرکتها حالا به دنبال خرید ناوگان اختصاصی هستند. در همین راستا، ادنوک امارات تنها در دو ماه گذشته حداقل شش نفتکش غولپیکر خریداری کرده است. عوامل دیگری مانند حمله پهپادی به خط لوله عربستان نیز تنش در منطقه را تشدید کرده. اثرات این فشار تنها به خلیج فارس محدود نیست؛ هزینه حمل از برزیل به چین در هفته گذشته ۳۰ درصد رشد گزارش شده که نشان میدهد دامنه تنش در بازار حملونقل نفت گستردهتر شده است.
نزدیک شدن بهای تحویل نفت خام آسیا به ۱۵۰ دلار در هر بشکه
آمریتا سن، تحلیلگر مؤسسه اسپکتس، هشدار داده است: «بهای تحویل نفت خام در آسیا به مرز ۱۵۰ دلار در هر بشکه نزدیک شده.» افزایش نرخ حمل، هزینه نهایی تحویل نفت به بازارهای آسیایی را به شکل قابل توجهی بالا میبرد. برای ایران، پیامدهای این روند را میتوان از چند مسیر بررسی کرد: تأثیر بر قیمت نفت، درآمدهای ارزی و همچنین هزینه واردات کالا و نهادهها. در بازار سرمایه ایران نیز گروههای پالایشی، پتروشیمی و کشتیرانی در معرض اثرات غیرمستقیم این تحولات قرار دارند.
وابستگی ماندگاری نرخهای بالا به تداوم تنش خلیج فارس و تنگه هرمز
ماندگاری نرخهای بالای حمل و قیمت نفتکشها به چند عامل کلیدی وابسته است: ادامه تنش در خلیج فارس، وضعیت تردد در تنگه هرمز، سرعت بازگشت کشتیها به مسیرهای عادی و رفتار خریداران ناوگان. سفارشهای جدیدی که برای سالهای ۲۰۲۹ و ۲۰۳۰ ثبت شده، نشان میدهد بخشی از فشار عرضه در بازار نفتکش دستکم در افق میانمدت ادامه خواهد داشت.
جمعبندی
بازار نفتکشهای VLCC صحنه یک تحول چشمگیر شده است. افزایش تقاضا، کمبود شناور و تشدید تنشهای منطقهای، همزمان باعث جهش نرخ حمل و قیمت داراییهای دستدوم شدهاند. عبور قیمت نفتکشهای کارکرده از مدلهای نو و رسیدن نرخ حمل در مسیر خلیج فارس به آسیا به حدود ۱.۲ میلیون دلار در روز، همگی نشانههایی از فشاری است که بر ظرفیت حملونقل نفت در سطح جهانی وارد آمده است.
نظرات کاربران