خلاصه مطلب
مسعود پزشکیان بر هدفمندسازی یارانه‌ها تأکید کرد. آمار مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بیش از ۱۰۹ هزار خانوار (حدود ۲۹۷ هزار نفر) از فهرست یارانه نقدی حذف شده‌اند. معیارها شامل درآمد، املاک، خودرو و اقامت خارج است. همزمان اعتبار کالابرگ برای بیش از ۹ میلیون خانوار افزایش یافته و امکان ثبت درخواست بازبینی از طریق سامانه حمایت وجود دارد.
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، بار دیگر بر هدفمندسازی یارانه‌ها و توزیع منابع بر مبنای وضعیت اقتصادی خانوارها تأکید کرد. این تأکید در حالی مطرح میشود که آمار پرداخت یارانه نقدی مهر ۱۴۰۵ از خروج بیش از ۱۰۹ هزار خانوار — معادل حدود ۲۹۷ هزار نفر — از فهرست مشمولان حکایت دارد.
تأکید پزشکیان بر توزیع هدفمند یارانه‌ها
مسعود پزشکیان در مراسم روز جهانی پست (۲۰ مهر ۱۴۰۵) گفت توزیع یکسان یارانه بین خانوارهای پردرآمد و نیازمند، ناعادلانه است. او پرسید: «چه کسی گفته باید به کسی که از امکانات مالی برخوردار است، همان قدر کمک شود که به یک فرد ناتوان؟»
رئیس‌جمهور با اشاره به تفاوت شرایط اقتصادی، مثال زد: چرا یک روستایی بدون خودرو باید یارانه بنزینی مشابه کسی با چند خودرو دریافت کند؟ پزشکیان بر لزوم اتصال پایگاه‌های داده، شناسایی «ذینفع واحد» و استفاده از شبکه پستی و هوش مصنوعی برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت خانوارها تأکید کرد. البته این اظهارات به خودی خود به معنای تصویب قانون یا دستور جدید برای حذف گروه خاصی نیست.
کاهش تعداد یارانه‌بگیران در مهر ۱۴۰۵
آمارهای پرداخت یارانه در مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بیش از ۱۰۹ هزار خانوار از فهرست مشمولان حذف شده‌اند. تعداد افراد خارج‌شده نیز حدود ۲۹۷ هزار نفر اعلام شده است.
در مقایسه با مرداد ۱۴۰۵، شمار خانوارهای مشمول در مهر نزدیک به ۷۸ هزار خانوار و تعداد افراد حدود ۱۹۳ هزار نفر کمتر شده است. این کاهش پس از روند افزایشی مرداد به شهریور رخ داد؛ دورانی که تعداد سرپرستان مشمول بیش از ۳۱ هزار نفر رشد کرده و اعتبار پرداختی نیز حدود ۳۰۷ میلیارد ریال افزایش یافته بود.
درآمد و دارایی؛ معیارهای بررسی استحقاق
بر اساس گزارش منتشرشده، شاخص‌هایی مانند درآمد ثبت‌شده اعضای خانوار، ارزش املاک و مستغلات، مجموع ارزش خودروها، اطلاعات اقتصادی پایگاه رفاه ایرانیان و اقامت اعضای خانوار در خارج از کشور، مبنای ارزیابی استحقاق قرار گرفته‌اند.
سقف درآمد ماهانه برای خانوارهای یک تا پنجنفره به این ترتیب است:
- خانوار یکنفره: ۳۰ میلیون تومان
- خانوار دونفره: ۳۶ میلیون تومان
- خانوار سهنفره: ۴۲ میلیون تومان
- خانوار چهارنفره: ۴۸ میلیون تومان
- خانوار پنجنفره: ۵۴ میلیون تومان
همچنین، اگر مجموع ارزش املاک از ۵۰ میلیارد تومان یا مجموع ارزش خودروها از ۵ میلیارد تومان فراتر رود، در بررسی وضعیت یارانه‌بگیری تأثیرگذار خواهد بود.
افزایش اعتبار کالابرگ برای ۹ میلیون خانوار
همزمان با بازنگری در فهرست یارانه نقدی، حسن نوروزی، مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، از تخصیص ۱۲ هزار و ۲۵۰ میلیارد تومان برای افزایش ماهانه ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ خبر داد. این طرح از مهرماه برای ۹ میلیون و ۴۹۷ هزار و ۲۴۸ خانوار — معادل ۲۴ میلیون و ۴۶۹ هزار و ۸۱۵ نفر — اجرا میشود.
امکان ثبت درخواست بازبینی یارانه
سرپرستان خانوار میتوانند برای بازبینی وضعیت یارانه، درخواست خود را از طریق «سامانه حمایت» ثبت کنند. گزارش اصلی نشانی hemayat.mcls.gov.ir را اعلام کرده، اما در گزارشی دیگر از همین رسانه، آدرس جدید hemayat.sfara.ir معرفی شده است. شماره ۰۲۱-۶۳۶۹ نیز برای پیگیری وضعیت یارانه اعلام شده است.
ارتباط خبر با بازارهای سرمایه‌گذاری
این خبر ارتباط مستقیم مشخصی با بازار رمزارز ندارد. اثر بی‌واسطه آن بر خانوارهای حذف‌شده، کاهش دریافتی ماهانه است؛ تغییری که می‌تواند قدرت خرید خانوار را تحت تأثیر قرار دهد و به تبع آن، تقاضای داخلی و عملکرد شرکت‌های مصرفی بورس تهران را متأثر کند.
در بخش حمایت‌های جایگزین، افزایش اعتبار کالابرگ به عنوان ابزار مکمل سیاست حمایتی مطرح شده است. با این حال، اطلاعات موجود اثر قیمتی مستقیم و قابل‌اندازه‌گیری این تصمیم بر بازارهای ارز، طلا و سهام را نشان نمی‌دهد.
جمع‌بندی
صحبت‌های رئیس‌جمهور درباره هدفمندسازی یارانه‌ها و حذف بیش از ۱۰۹ هزار خانوار در مهرماه، نشان می‌دهد بازنگری در فهرست مشمولان ادامه دارد. این ارزیابی‌ها بر اساس معیارهای درآمدی و دارایی انجام میشود و همزمان، طرح افزایش اعتبار کالابرگ برای میلیون‌ها خانوار در حال اجراست.
سؤالات متداول
سقف درآمد ماهانه بر اساس بعد خانوار تعیین شده است: خانوار یکنفره ۳۰ میلیون تومان، دونفره ۳۶ میلیون، سهنفره ۴۲ میلیون، چهارنفره ۴۸ میلیون و پنجنفره ۵۴ میلیون تومان. این ارقام همراه با ارزش املاک و خودرو در ارزیابی استحقاق لحاظ میشود.
شاخص‌هایی مانند درآمد ثبت‌شده اعضای خانوار، ارزش املاک و مستغلات، مجموع ارزش خودروها، اطلاعات پایگاه رفاه ایرانیان و اقامت اعضای خانوار در خارج از کشور مبنای ارزیابی قرار گرفته‌اند. عبور از سقفهای مشخص درآمد یا دارایی می‌تواند در وضعیت یارانه‌بگیری تأثیرگذار باشد.
سرپرستان خانوار میتوانند درخواست بازبینی را از طریق سامانه حمایت ثبت کنند. نشانیهای hemayat.mcls.gov.ir و hemayat.sfara.ir اعلام شده و شماره ۰۲۱-۶۳۶۹ برای پیگیری وضعیت در دسترس است.
طرح افزایش ماهانه ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ از مهرماه برای ۹ میلیون و ۴۹۷ هزار و ۲۴۸ خانوار معادل بیش از ۲۴ میلیون نفر اجرا میشود. این اقدام همزمان با بازنگری فهرست یارانه نقدی اعلام شده است.
نظرات کاربران