- خلاصه مطلب
- بانک مرکزی عربستان همکاری با mBridge را پس از مه ۲۰۲۵ متوقف کرد
- mBridge: شبکه بلاکچین برای تسویه فرامرزی بدون دلار و سوئیفت
- فشارهای ژئوپلیتیک و فاصله گرفتن BIS از مدیریت پروژه
- گزارش فایننشال تایمز از همکاری غیرعلنی و محتاطانه ریاض
- پیامد خروج بزرگترین صادرکننده نفت بر یوان دیجیتال و جایگزینهای سوئیفت
- ادامه mBridge با امارات، تایلند و هنگکنگ و سه عامل تعیینکننده آینده
- جمعبندی
- منبع
خلاصه مطلب
بانک مرکزی عربستان سعودی پس از پایان دوره آزمایشی فنی در مه ۲۰۲۵، مشارکت فعال در پروژه mBridge را رسماً متوقف کرده است. این پروژه با محوریت چین برای تسویه فرامرزی با ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی و کاهش وابستگی به دلار و سوئیفت طراحی شده بود. خروج تقریباً بیسروصدا اعلام شد، اما منابع از تداوم همکاری محتاطانه و غیرعلنی ریاض خبر میدهند. بانک تسویههای بینالمللی نیز پیشتر به دلایل ژئوپلیتیکی از مدیریت پروژه فاصله گرفت. چین میتواند کار را با شرکایی مانند امارات، تایلند و هنگکنگ ادامه دهد. اثر فوری مستقیمی بر قیمت دلار یا طلا در بازار ایران انتظار نمیرود.
بانک مرکزی عربستان سعودی مشارکت فعال خود در پروژه mBridge را متوقف کرده است. این تصمیم پس از پایان دوره آزمایشی فنی در مه ۲۰۲۵ گرفته شد. پروژه mBridge که با محوریت چین پیش میرود، هدفش ایجاد سازوکاری برای تسویه فرامرزی با ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی و کاهش وابستگی به دلار و سوئیفت بود. اما در پس این خروج رسمی، منابعی از تداوم همکاریهای محتاطانه و غیرعلنی ریاض با این پلتفرم خبر میدهند.
بانک مرکزی عربستان همکاری با mBridge را پس از مه ۲۰۲۵ متوقف کرد
بانک مرکزی عربستان (SAMA) رسماً اعلام کرده که همکاری این کشور با پروژه mBridge پس از اتمام دوره آزمایشی فنی برنامهریزیشده در ماه مه ۲۰۲۵ به پایان رسیده است. نکته جالب، نحوه خروج است: بدون اطلاعرسانی گسترده و تقریباً بیسروصدا. مقامات سعودی دلیل این مشارکت را صرفاً انجام تحقیقات درباره ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی عنوان کردهاند و حالا با پایان یافتن تحقیقات، همکاری را نیز تمام شده میدانند.
mBridge: شبکه بلاکچین برای تسویه فرامرزی بدون دلار و سوئیفت
mBridge در اصل یک شبکه پرداخت فرامرزی مبتنی بر فناوری بلاکچین است. این پلتفرم طراحی شده تا تسویه تراکنشها بین کشورها را با استفاده از ارزهای دیجیتال ملی ممکن کند و از سلطه دلار آمریکا و سیستم سوئیفت بکاهد. آمارهای آزمایشی آن قابل توجه است: حجم تراکنشها تا زمان تهیه گزارش به بیش از ۴۷۰ میلیارد یوان (نزدیک به ۶۹ میلیارد دلار) رسید. همچنین نخستین تسویه فرامرزی واقعی آن در سال ۲۰۲۴ انجام شد؛ زمانی که ۵۰ میلیون درهم دیجیتال (معادل ۱۳.۶ میلیون دلار) از امارات به چین منتقل شد. در همین زمینه، سوئیفت با بلاکچین تراکنش را چند ثانیه کرد نیز نمونهای از تلاش برای تحول در پرداختهای بینالمللی است.
فشارهای ژئوپلیتیک و فاصله گرفتن BIS از مدیریت پروژه
خروج عربستان در شرایطی اتفاق افتاده که بانک تسویههای بینالمللی (BIS) نیز در سال ۲۰۲۴ به دلیل فشارهای ژئوپلیتیکی، از مدیریت این پروژه فاصله گرفت. تحلیلگران، فشارهای آمریکا و نگرانیهای امنیتی را از عوامل مؤثر بر تصمیم ریاض میدانند. این فضا زمانی ابعاد جدیتری پیدا میکند که به یاد آوریم دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، بارها کشورهای عضو بریکس را در صورت تلاش برای جایگزینی دلار، به اعمال تعرفههای ۱۰۰ درصدی تهدید کرده است. این تحولات با پیشنهاد هند برای ارز دیجیتال بریکس و کاهش دلار نیز ارتباط دارد.
گزارش فایننشال تایمز از همکاری غیرعلنی و محتاطانه ریاض
در مقابل روایت رسمی، یک منبع مطلع به فایننشال تایمز گفته که بانک مرکزی عربستان کماکان بهصورت «غیرعلنی و با رویکردی محتاطانه» با پلتفرم mBridge در ارتباط است. این گزارش، تناقضی آشکار بین حرف رسمی و عمل احتمالی ایجاد میکند و آینده پروژه را منوط به روشن شدن این ابهام میکند.
پیامد خروج بزرگترین صادرکننده نفت بر یوان دیجیتال و جایگزینهای سوئیفت
اهمیت mBridge در نقش آن به عنوان زیرساختی برای بینالمللیسازی یوان دیجیتال و کاهش وابستگی به دلار است. خروج بزرگترین صادرکننده نفت جهان میتواند استفاده از چنین مکانیزمهایی برای تسویه معاملات انرژی را با مشکل مواجه کند. این اتفاق، موقعیت تمام پروژههای جایگزین سوئیفت را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. برای ناظران ایرانی، این تحولات از این جهت حائز اهمیت است که بر روند دسترسی به نظام مالی بینالمللی و امکان بهرهگیری از زیرساختهای جایگزین اثر میگذارد. با این حال، به نظر نمیرسد اثر فوری و مستقیمی بر قیمت دلار یا طلا در بازار داخلی ایران داشته باشد.
ادامه mBridge با امارات، تایلند و هنگکنگ و سه عامل تعیینکننده آینده
با وجود دو خروج مهم (عربستان و BIS)، چین گزینههای دیگری پیش رو دارد. این کشور میتواند توسعه mBridge را با شرکای فعلی مانند امارات متحده عربی، تایلند و هنگکنگ ادامه دهد. آینده این پلتفرم به سه عامل کلیدی وابسته است: نقش آفرینی شرکای جایگزین، موضع نهایی آمریکا در قبال چنین ابتکاراتی و البته، شفاف شدن میزان و کیفیت همکاری پنهانی عربستان.
جمعبندی
خروج رسمی ریاض از mBridge، بدون شک تلاش چین برای ایجاد یک نظام پرداخت مستقل را با چالش جدیدی روبرو کرده است. اما داستان به این سادگی هم نیست. ادامه همکاریهای محتاطانه از یک سو و امکان پیشبرد پروژه با سایر شرکا از سوی دیگر، نشان میدهد که آینده این پروژه هنوز رقم نخورده و ابهام در مورد آن باقی است.
نظرات کاربران