خلاصه مطلب
شعبه ۱۰۶۵ دادگاه کیفری دو مجتمع قضایی امور اقتصادی تهران رأی بدوی پرونده دستکاری معاملات سهام لیزینگ ایرانیان با نماد وایران را صادر کرد. یک شخص حقیقی و پنج شرکت به معاملات هماهنگ و سفارش‌های گمراه‌کننده متهم شده‌اند و مجموع جریمه‌ها بیش از ۳۸ میلیارد تومان است. تخلفات مربوط به اردیبهشت تا تیر ۱۳۹۸ است. سه شرکت سلیم، وگستر و شفام جریمه شده‌اند اما احکام بدوی است و شرکت‌ها تجدیدنظرخواهی می‌کنند. پرداخت جریمه به دولت لزوماً خسارت سهامداران را جبران نمی‌کند.
موضوع پرونده به معاملات نماد وایران در فاصله اول اردیبهشت ۱۳۹۸ تا ۳۱ تیر ۱۳۹۸ بازمی‌گردد. بر اساس دادنامه، از کدهای معاملاتی چند شرکت برای انجام معاملات چرخشی استفاده شده بود؛ سفارش‌هایی هم ثبت شده بود که تصویر غیرواقعی از تقاضا در بازار ایجاد می‌کرد.
پرونده این تخلفات در ۱۵ فروردین ۱۴۰۰ از سوی سازمان بورس مطرح شد. رأی دادگاه نیز در ۶ آبان ۱۴۰۵ ابلاغ شده است.
جریمه سلیم، وگستر و شفام در پرونده وایران
در میان شرکت‌های مرتبط با پرونده، سرمایه‌گذاری سلیم، گسترش سرمایه‌گذاری ایرانیان با نماد «وگستر» و تولیدی و صنعتی گوهر فام با نماد «شفام» درباره احکام صادرشده اطلاعیه منتشر کرده‌اند.
مبلغ جریمه تعیین‌شده برای سلیم، ۱۰۵ میلیارد و ۶۲۶ میلیون و ۳۹۲ هزار و ۳۰۴ ریال است. جریمه وگستر نیز ۲۲۶ میلیارد و ۷۰۳ میلیون و ۶۹۵ هزار و ۲۴۸ ریال تعیین شده و مبلغ جریمه شفام به ۳۸۴ میلیون و ۸۴۰ هزار ریال می‌رسد.
مجموع جریمه این سه شرکت حدود ۳۳.۱۶ میلیارد تومان است؛ مجموع جریمه‌های بدوی پرونده اما بیش از ۳۸ میلیارد تومان اعلام شده است.
احکام بدوی هنوز قطعی نشده‌اند
رأی صادرشده در مرحله بدوی قرار دارد. هر سه شرکت اعلام کرده‌اند که اعتراض و تجدیدنظرخواهی در دست اقدام است. از این رو، محکومیت‌های اعلام‌شده هنوز قطعی نشده‌اند و نتیجه رسیدگی در مراحل بالاتر می‌تواند بر میزان یا اعتبار این احکام اثر بگذارد.
این پرونده بر اساس دادنامه شعبه ۱۰۶۵ دادگاه کیفری دو مجتمع قضایی امور اقتصادی تهران و اطلاعیه‌های شرکت‌ها در سامانه کدال گزارش شده است.
تفاوت جریمه کیفری با جبران خسارت سهامداران وایران
در گزارش مربوط به پرونده، میان مجازات کیفری موضوع ماده ۴۶ قانون بازار اوراق بهادار و حق زیان‌دیدگان برای طرح دادخواست ضرر و زیان بر اساس ماده ۵۲ این قانون تفکیک شده است.
در همین چارچوب، پرداخت جریمه به دولت لزوماً به معنای جبران خسارت سهامداران نیست. میزان دقیق زیان واردشده به سهامداران وایران و نحوه احتمالی جبران آن، در اطلاعات منتشرشده مشخص نشده است.
اثر رأی بدوی بر وایران، سلیم، وگستر و شفام
این پرونده به‌طور مستقیم با سهام وایران، سلیم، وگستر و شفام ارتباط دارد. رأی بدوی می‌تواند برای شرکت‌های محکوم‌شده ریسک مالی و حقوقی ایجاد کند؛ با این حال، نتیجه نهایی به روند تجدیدنظرخواهی وابسته است.
در سطح گسترده‌تر، فاصله زمانی میان وقوع تخلف و صدور رأی بدوی و همچنین ابهام درباره سازوکار جبران خسارت، موضوع اعتماد سرمایه‌گذاران به شفافیت و کارایی نظارت در بازار سرمایه ایران را برجسته می‌کند.
جمع‌بندی
دادگاه برای پرونده تخلفات معاملاتی نماد وایران در سال ۱۳۹۸ رأی بدوی صادر کرده و جریمه‌هایی بیش از ۳۸ میلیارد تومان در نظر گرفته است. با توجه به اعتراض شرکت‌های اعلام‌کننده، احکام هنوز قطعی نیستند و وضعیت نهایی پرونده به نتیجه رسیدگی در مراحل تجدیدنظر بستگی دارد.
نظرات کاربران