گزارشها از آزادسازی بخشی از داراییهای ارزی بلوکهشده ایران در کشورهایی مانند چین، عراق و قطر حکایت دارد، اما این منابع به صورت نقدی در دسترس نیستند و صرفاً برای خرید کالاهای اساسی از طریق کانالهای محدود قابل استفادهاند. این وضعیت، تأثیر مستقیمی بر کاهش قیمت ارز در بازار داخلی نداشته و میتواند انتظارات تورمی را در اقتصاد زنده نگه دارد.
وضعیت متناقض داراییهای ارزی
اظهارات ضدونقیض مقامهای رسمی درباره سرنوشت داراییهای ارزی بلوکهشده ایران، بیش از آنکه وضعیت را روشن کند، بر ابهامها افزوده است. درحالی که برخی گزارشها از آزادسازی این منابع خبر میدهند، عبدالناصر همتی، رئیسکل سابق بانک مرکزی، تأکید کرده که حتی یک دلار از این داراییها بهشکل نقد در دسترس قرار نگرفته است.
محدودیتهای دسترسی به منابع در چین و عراق
بررسیها نشان میدهد داراییهای ایران در کشورهایی مانند چین و عراق تحت محدودیتهای ساختاری و نظارتی سنگینی قرار دارند. منابع موجود در چین در قالب خطوط اعتباری برای خرید کالا تعریف شده و داراییهای عراق نیز تنها از طریق حساب TBI و برای واردات کالاهای بشردوستانه قابل استفاده است. در واقع، ایران به جای دسترسی به ارز نقد، از این منابع به عنوان اعتبار برای واردات استفاده میکند.
انتقال منابع به قطر و ارقام مختلف
حدود ۶ میلیارد دلار از منابع ارزی ایران از کره جنوبی به قطر منتقل شده است، اما این مبلغ نیز مشمول همان محدودیتهای پیشین است. برخی رسانهها از احتمال آزادسازی تا سقف ۱۲ میلیارد دلار سخن گفتهاند، اما نبود دسترسی به ارز نقد، امید به ورود این منابع به چرخه ارزی کشور را کمرنگ کرده است.
تأثیر محدودیتها بر بازار ارز و تورم
محدودیت در دسترسی نقدی به این داراییها، انتظار بازار برای تزریق گسترده ارز را کاهش داده است. عدم ورود اسکناس دلار از این محل به بازار داخلی، کاهش قیمت ارز در بازار آزاد را دشوارتر کرده و تنگناهای تراز پرداختهای ارزی میتواند انتظارات تورمی و واکنش بازارهای دلار را در میان فعالان اقتصادی تقویت کند. کارشناسان همچنین به تجربهٔ اخیر شایعهٔ افزایش قیمت بنزین و اثر آن بر بازار دلار اشاره میکنند که نمونهای دیگر از حساسیت این بازار به اخبار غیرقطعی است. علاقهمندان به رصد لحظهای نرخها میتوانند از طریق صراف وضعیت بازار معاملات ارزی را دنبال کنند.
جمعبندی: فاصله میان آزادسازی و دسترسی واقعی
میان «آزادسازی» اسمی داراییهای ارزی و «دسترسی» واقعی به آنها فاصلهای جدی وجود دارد. سرمایهگذاران و فعالان بازار باید توجه داشته باشند که منابع آزادشده فعلاً تأثیری بر عرضه نقدی ارز در بازار داخلی ندارند و صرفاً به تأمین کالاهای اساسی از طریق کانالهای محدود اختصاص یافتهاند.
منبع: اقتصاد۲۴
نظرات کاربران