نمودار مفهومی تزریق نقدینگی بانک مرکزی و عملیات بازار باز

خلاصه مطلب

در هفته منتهی به ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ بانک مرکزی حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی در اختیار بانک‌ها گذاشت اما به‌خاطر سررسید هم‌زمان قراردادهای ریپو به همان میزان، تزریق خالص پول به شبکه بانکی صفر ماند. تقاضای بانک‌ها همچنان بالای ۴۰۰ هزار میلیارد تومان است و تنها حدود ۱۷.۵ درصد آن تأمین شده. نرخ سود بازار بین‌بانکی روی ۲۴ درصد ثابت مانده، نرخ اوراق بدهی دولتی از ۴۱ درصد و بازده اسناد خزانه اسلامی از ۴۰ درصد گذشته است.

در هفته منتهی به ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶، بانک مرکزی حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی در اختیار بانک‌ها گذاشت. اما هم‌زمان، قراردادهای ریپو به همان میزان سررسید شدند. نتیجه؟ تزریق خالص پول به صفر رسید. از سوی دیگر، تقاضای بانک‌ها برای منابع کماکان از مرز ۴۰۰ هزار میلیارد تومان فراتر رفته است.

عرضه ۷۰ همتی بانک مرکزی با ریپوهای سررسیدشده خنثی شد

در تازه‌ترین عملیات بازار باز، بانک مرکزی نزدیک به ۷۰ هزار میلیارد تومان به بانک‌ها منابع داد. اما در همان زمان، قراردادهای ریپو به ارزشی تقریباً برابر سررسید شدند. بنابراین، این عرضه نتوانست پول تازه‌ای به شبکه بانکی تزریق کند و در نهایت، خالص ورود منابع صفر باقی ماند.

تقاضای بیش از ۴۰۰ همتی بانک‌ها از شکاف منابع خبر می‌دهد

بانک‌ها کماکان برای دریافت منابع، تقاضایی بالغ بر ۴۰۰ هزار میلیارد تومان دارند. طبق آمار، فقط حدود ۱۷.۵ درصد از این نیاز برآورده شده است. فاصله قابل توجه بین عرضه و تقاضا، نشان می‌دهد محدودیت نقدینگی در بازار بین‌بانکی همچنان پابرجاست. این در حالی است که نرخ سود در این بازار روی ۲۴ درصد، یعنی سقف کریدور تعیین‌شده، ثابت مانده است.

نرخ اوراق بدهی دولتی از ۴۱ درصد عبور کرد

در ادامه روند سیاست انقباضی، نرخ اوراق بدهی دولتی در حراج‌ها از مرز ۴۱ درصد گذشت. این اوراق با نرخ‌های توافقی به فروش می‌روند. بالا رفتن بازده اوراق، از یک سو هزینه استقراض دولت را بیشتر می‌کند و از سوی دیگر، برای سرمایه‌گذاران ریالی جذاب‌تر می‌شود.

بازده اسناد خزانه اسلامی بالاتر از ۴۰ درصد قرار گرفت

اسناد خزانه اسلامی هم به نرخ‌هایی بالای ۴۰ درصد رسیده‌اند. این رشد در بازار بدهی، هم نشان‌دهنده فشار تقاضا برای منابع است و هم ادامه سیاست‌های انقباضی برای کنترل نقدینگی و تورم را بازتاب می‌دهد. این افزایش نرخ، مستقیماً بر صندوق‌های درآمد ثابت اثر می‌گذارد و احتمالاً بازدهی آن‌ها را بالا می‌برد.

نرخ بهره بالا چه اثری بر سایر بازارها دارد؟

نرخ بهره بالا معمولاً سرمایه‌گذاری در بورس تهران را گران‌تر می‌کند و می‌تواند به قیمت سهام فشار بیاورد. در عوض، اوراق دولتی و اسناد خزانه برای سرمایه‌گذاران ریالی جذابیت بیشتری پیدا می‌کنند. از طرف دیگر، سیاست انقباضی با کم کردن رشد نقدینگی و مهار تورم، ممکن است تقاضا برای دلار، طلا و سکه را هم تحت تأثیر قرار دهد. اما اگر انتظارات تورمی کماکان بالا بماند، تقاضا برای این دارایی‌های امن احتمالاً کاهش نمی‌یابد.

جمع‌بندی

خلاصه آنکه، عملیات بازار باز در هفته منتهی به ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ نشان داد عرضه ۷۰ هزار میلیارد تومانی بانک مرکزی، به خاطر سررسید هم‌زمان ریپوهایی به همان اندازه، نتوانسته خالص پولی به شبکه بانکی تزریق کند. تقاضای بالای ۴۰۰ هزار میلیارد تومانی بانک‌ها و نرخ‌های بیش از ۴۱ درصدی اوراق دولتی، همگی حاکی از تداوم کمبود نقدینگی و سیاست انقباضی در بازارهای پول و بدهی هستند.

منبع

فردای اقتصاد

نظرات کاربران