خلاصه مطلب
بانک مرکزی از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا نیمه مهرماه حدود ۲۴ میلیارد و ۹۰۰ میلیون دلار ارز برای واردات تأمین کرده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۲ درصد کمتر است. این کاهش عمدتاً در بخش صنعت رخ داده، در حالی که تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو بدون افت ادامه داشته و ارز دارو و تجهیزات پزشکی ۲۸ درصد رشد کرده است. واردکنندگان در صورت تأخیر ملزم به پرداخت مابه‌التفاوت ارزی شده‌اند و برنامه تأمین ۲۰ میلیارد دلار در نیمه دوم سال اعلام شده است.
در هفت ماه ابتدایی سال جاری، بانک مرکزی حدود ۲۴ میلیارد و ۹۰۰ میلیون دلار ارز برای واردات تأمین کرده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۲ درصد کمتر نشان می‌دهد.
کاهش تأمین ارز در بخش صنعت
همتی تأکید کرد بخش عمدهٔ این کاهش، حوزهٔ صنعت را هدف قرار داده است. در مقابل، روند تأمین ارز برای کالاهای اساسی و دارو ثابت باقی مانده و کاهشی در آن دیده نمی‌شود.
رشد ۲۸ درصدی ارز دارو و تجهیزات پزشکی
ارز تخصیص‌یافته برای دارو و تجهیزات پزشکی تا ۱۴ مهرماه امسال به دو میلیارد و ۹۹۳ میلیون دلار رسیده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته دو میلیارد و ۳۳۰ میلیون دلار بود.
همتی از رشد ۲۸ درصدی تأمین ارز در این بخش خبر داده است. با این حال، او معتقد است مشکلات بازار دارو تنها ناشی از کمبود ارز نیست و مسائل لجستیکی نیز در آن نقش دارند.
الزام واردکنندگان به پرداخت مابه‌التفاوت ارزی
بانک مرکزی در بخشنامه‌ای که اواخر شهریورماه صادر شد، واردکنندگان را ملزم کرده است در صورت تأخیر در ترخیص کالا یا ارائهٔ اسناد حمل، مابه‌التفاوت نرخ ارز را پرداخت کنند.
این بخشنامه در چارچوب سیاست‌های جدید بانک مرکزی برای اولویت‌بندی مصارف ارزی و سخت‌گیری بیشتر در ایفای تعهدات ارزی منتشر شده است.
برنامه تأمین ۲۰ میلیارد دلار در نیمه دوم سال
رئیس کل بانک مرکزی از برنامه‌ای خبر داده که بر اساس آن، ۲۰ میلیارد دلار ارز در نیمه دوم سال تأمین خواهد شد. کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه صنعتی در اولویت این تخصیص قرار دارند. پیش‌تر نیز بانک مرکزی ۲۰ میلیارد دلار برای واردات نیمه دوم سال در نظر گرفت.
با توجه به کاهش تأمین ارز بخش صنعت در هفت ماه گذشته، نحوهٔ تخصیص این منابع به تولیدکنندگان و واردکنندگان مواد اولیه اهمیت زیادی دارد. محدودیت در دسترسی صنایع به ارز می‌تواند بر تولید و سودآوری شرکت‌های صنعتی اثر بگذارد.
تأثیر سیاست ارزی بر بازارها
کاهش عرضه ارز به بخش صنعت می‌تواند بازار ارز را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، شرکت‌های بورسی فعال در صنایعی مانند خودرو، پتروشیمی و فلزات، که به واردات قطعات و مواد اولیه وابسته هستند، احتمالاً از این محدودیت‌ها اثر می‌پذیرند.
محدودیت‌های ارزی و انتظارات تورمی ناشی از آن می‌توانند تقاضا برای طلا و سکه را نیز تحت تأثیر قرار دهند. البته جزئیات کاهش ارز در زیربخش‌های مختلف صنعت اعلام نشده و اثر دقیق این سیاست بر هر صنعت هنوز مشخص نیست.
جمع‌بندی
بانک مرکزی در هفت ماه نخست امسال، تأمین ارز واردات را ۱۲ درصد کاهش داده است. این کاهش عمدتاً متوجه بخش صنعت بوده، در حالی که ارز دارو و تجهیزات پزشکی ۲۸ درصد رشد کرده است. اجرای برنامهٔ تأمین ۲۰ میلیارد دلار در نیمهٔ دوم سال و نحوهٔ تخصیص آن به کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه صنعتی، مسیر اثرگذاری این سیاست بر تولید و بازارهای مالی را مشخص خواهد کرد.
نظرات کاربران